Logo
NIEUWSBRIEF   
7 december 2015   

Enorme belangstelling voor Zorg Verandert

Ongelooflijk hoog is de interesse om mee te doen aan het programma Zorg Verandert. In totaal zijn in het voor- en najaar 215 (!!) vrijwilligers uit de organisaties van oudere migranten opgeleid. Velen van hen zijn inmiddels van start gegaan om voorlichting te geven over de veranderingen in de zorg. Aansluitend stimuleren zij ouderen, mantelzorgers en vrijwilligers om met elkaar in gesprek te gaan over de betekenis van deze veranderingen in hun leven. Al circa 120 bijeenkomsten zijn uitgevoerd, met name in de grote steden maar ook in veel kleinere gemeenten door het land.

Bijeenkomst Zorg Verandert voor Surinaamse ouderen in Amsterdam

De bijeenkomsten kunnen doorgaan in 2016. Dan zal ook gewerkt gaan worden aan verdere verdieping. Grote nadruk zal liggen op het stimuleren van de voorbereiding op 'de oude dag'  en het samen zoeken naar passende oplossingen bij vragen om ondersteuning. Ook zal nog meer aandacht besteed gaan worden aan het formuleren van eigen wensen, het oefenen met een keukentafelgesprek, of het bespreekbaar maken van de taakverdeling tussen mantelzorgers onderling.

Wilt u voor uw organisatie een voorlichtingsbijeenkomst houden? Dan kunt u een beroep doen op de reeds getrainde voorlichters/gespreksbegeleiders. Voor de organisatie van een bijeenkomst is een (beperkte) financiële tegemoetkoming mogelijk.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Yvonne Heygele,
E: heygele@netwerknoom.nl of M: 06 13354327.

 

Bijeenkomst voor Marokkaanse mantelzorgers in Rotterdam

Signalen uit Zorg Verandert

De belangstelling voor de bijeenkomsten Zorg Verandert is natuurlijk een heel positief gegeven. Het maakt zichtbaar hoeveel groepen oudere migranten actief zijn en dat zij ook mee willen doen aan de veranderingen om hen heen. Het NOOM is een beetje beduusd van het succes. We realiseren ons ook dat deze overweldigende respons de weerspiegeling is van de grote zorgen die leven bij de oudere migranten en hun mantelzorgers.

Bijeenkomst voor Italiaanse ouderen in Utrecht

Uit de verslagen van de bijeenkomsten die we binnen krijgen lezen we een aantal signalen:

  • Veel migrantenouderen weten niets of maar heel weinig over de veranderingen in de zorg.
  • De ongerustheid en onzekerheid bij onze ouderen is groot. Hoe kan dit toch gebeuren in Nederland? Hier is alles toch goed georganiseerd?.
  • Er wordt veel gesproken over de steeds hogere kosten voor de zorg. Veel migrantenouderen hebben een zeer smalle beurs. Verhoging van de zorgpremie en eigen bijdragen maken hen bang voor de toekomst.
  • Er is gebrek aan kennis over eigen bijdragen. Omdat men er geen zicht op heeft ziet men af van hulp of gaat men maar niet meer naar de dagopvang. Ook bezoek aan de huisarts wordt uit- of afgesteld.
  • Jarenlang is binnen de migrantengemeenschap de zorg in familiekring gegeven. Net nu daar enige verandering in begon te komen en men in het belang van de ouderen zelf makkelijker bereid werd om professionele hulp van buitenaf te aanvaarden wordt de toegang tot professionele zorg moeilijker. 'We hebben toch altijd hard gewerkt! We hebben altijd alles zelf opgelost. En nu we eindelijk om hulp vragen krijgen we de deur niet open...'.
  • Ook bij mantelzorgers is daardoor veel ongerustheid. In de bijeenkomsten spreken zij vaak over de vraag hoe alles geregeld moet worden als henzelf iets overkomt. Sommige mantelzorgers spraken ook hun bezorgdheid uit omdat zij een groter beroep op hen verwachten en zij niet nóg meer zorg kunnen leveren.
  • Oudere migranten kunnen de weg naar passende ondersteuning vaak niet vinden. De informatie van de gemeenten, die vaak loopt via websites en huis-aan-huisbladen, bereikt hen niet of nauwelijks. Omdat ze niet weten waar ze nu terecht kunnen worden ze angstig en onzeker.
  • Regelmatig horen we verhalen dat ouderen niet voorbij het Wmo-loket komen. Daar wordt hen meegedeeld dat ze niet in aanmerking komen voor ondersteuning en dat ze niet eens in staat gesteld worden om een aanvraag in te dienen.
  • Ook komen er berichten over onbegrip, zelfs onheuse bejegening, aan het loket en in de keukentafelgesprekken. Een voorbeeld: 'Dan had u 30 jaar geleden maar Nederlands moeten leren!'
  • Migrantenouderen geven dan vaak de moed op en zien af van het zoeken naar hulp met alle gevolgen vandien voor de overbelasting van de familie.
  • Er wordt veelvuldig aangegeven dat de huishoudelijke hulp is verminderd. Doorgaans heeft hier geen herindicatie-gesprek plaatsgevoinden, maar is het 'gewoon' meegedeeld door de zorginstelling.
  • De ouderen hebben geen idee hoe belangrijk het keukentafelgesprek is.
  • De onafhankelijke cliëntondersteuning is vrijwel geheel onbekend. Het is belangrijk dat we hierover spreken in de bijeenkomsten zodat de mensen weten dat ze hier recht op hebben. Tegelijk is het vaak moeilijk aan te geven hoe zij cliëntondersteuning kunnen krijgen. Slechts in een aantal gemeenten wordt cliëntondersteuning actief aangeboden.
  • De sleutelfiguren, de 'stille' krachten die op zoveel plaatsen in het land migrantenouderen helpen bij het aanvragen en regelen van ondersteuning dreigen uitgeput en moedeloos te worden van de zoektocht naar passende zorg en de soms categorische weigering van gemeenten om extra aandacht te besteden aan de kwetsbaarheid van oudere migranten.
  • Er zijn veel vragen over de zorgverzekering.

 

Bijeenkomst voor Indische ouderen in Breda

Het is duidelijk dat op dit moment de voorlichting over de veranderingen in de zorg in een grote behoefte voorziet. Aan de hand van de voorlichting kan dan ook een gesprek op gang komen over de ervaringen en signalen, maar ook over nieuwe mogelijkheden die er wellicht zijn te vinden. De rol van de organisaties van oudere migranten en hun vrijwilligers worden steeds belangrijker. Het zou goed zijn als gemeenten daar oog voor ontwikkelen. Hier zit een bron van eigen kracht, die facilitering verdient. We zijn ervan overtuigd dat eigen ontmoetings- en dagopvangprojecten, en ook spreekuren en voorlichtings- en gespreksbijeenkomsten over allerlei thema's veel ernstiger zorgvragen kan voorkomen.

Weet wat u slikt

In de afgelopen periode heeft het NOOM (in samenwerking met Apothekersvereniging Midden-Nederland, het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik en het Platform Mantelzorg Provincie Utrecht) bijeenkomsten georganiseerd over het thema 'Weet wat u slikt'. Het project was erop gericht om goed en veilig medicijngebruik onder ouderen te versterken. Deze vonden plaats in het kader van het NUZO (Netwerk Utrecht Zortg Ouderen, regionaal netwerk binnen het Nationaal Programma Ouderenzorg).

Er is veel te bespreken over veilig medicijngebruik door oudere migranten. Medicijnen van de dokter worden nogal eens gecombineerd met huismiddeltjes en traditionele middelen uit het land van herkomst (Want dat heeft tante ook zo goed geholpen). Het komt ook regelmatig voor dat ze afwijken van hetgeen de arts voorschrijft. Als men geen last meer heeft van de kwaal wordt de medicatie gestopt (denk aan antibiotica). Het komt ook voor dat iemand last krijgt van de bijwerkingen van het medicijn. Als oplossing wordt dan gekozen om dan direct te stoppen of de dosis op eigen initiatief te halveren. Als de medcijnen niet meteen het gewenste resultaat hebben, dan neemt men juist meer of minder in.
Vaak benoemen mensen dit afwijken van de voorschriften als het nemen van eigen verantwoordelijkheid. Helaas koppelt men dat doorgaans niet terug aan de apotheker of de voorschrijvend arts. Dat heeft uiteraard gevolgen voor de behandeling en kan soms zelfs gevaarlijk zijn. Zorgverleners zien deze vorm van afwijken niet als 'eigen verantwoordelijkheid', maar als gebrek aan therapietrouw.

 

In de bijeenkomsten 'Weet wat u slikt' waren steeds een apotheker en tolk aanwezig. Als het nodig was kon zo een toelichting in eigen taal gegeven worden. Dit werkte zeer goed, want de mensen durfden hun vragen te stellen. De apotheker nodigde hen uit om ook buiten de bijeenkomst met hun vragen langs te komen. In totaal zijn vier bijeenkomsten uitgevoerd, waaraan ouderen van Surinaamse, Chinese, Marokkaanse en Caribische herkomst hebben deelgenomen.

De vraag van andere groepen is groot. Het NOOM zou graag het project ook in andere regio's willen uitvoeren. We zijn ervan overtuigd dat hiermee een bijdrage wordt geleverd aan de kwaliteit van leven, maar zeker ook aan een effectiever gebruik van de gezondheidszorg. 

Digitalisering Belastingdienst

De blauwe envelop van de Belastingdienst gaat verdwijnen. Misschien heeft u er al iets over gehoord?

 

Vanaf volgend jaar gaan er verschillende zaken veranderen bij de Belastingdienst. Stap voor stap wordt de communicatie van de Belastingdienst volledig digitaal. Voor veel ouderen, en migrantenouderen in het bijzonder, zal het niet eenvoudig zijn om met deze ontwikkeling mee te gaan. Het valt te verwachten dat de vraag naar ondersteuning zal toenemen en dat betekent een extra inspanning voor onze vrijwilligers.

Overigens gaat het niet alleen om de Belastingdienst. Ook andere overheidsdiensten zullen overgaan op digitale communicatie. Dat gebeurt in het kader van de Wet Elektronisch berichtenverkeer.

Wat gaat er veranderen?
Over enige tijd krijgen we geen papieren post meer van de Belastingdienst, maar alleen nog digitale post via internet. Iedereen die met de Belastingdienst te maken heeft krijgt een persoonlijke berichtenbox op een speciale website: www.MijnOverheid.nl. Daarvoor moeten we allemaal een DigiD aanvragen en activeren. Dat hebben we nodig om in te loggen op de website MijnOverheid.nl.

De beschikking voorschot toeslag(en) 2016 is de eerste berichtenstroom die alleen nog digitaal verzonden zal worden. Deze kunt u dan vinden in uw eigen berichtenbox.
In 2017 zal de uitnodiging voor het doen van aangifte alleen nog digitaal worden verstuurd.

Voor de handleiding, klik hier>>

Wat kunnen vrijwilligers doen?
Vrijwilligers zullen ongetwijfeld te maken gaan krijgen met allerlei vragen. Onze adviezen op dit moment:

  • Lees de handleiding goed door.
  • Wees je bewust van de vertrouwenspositie die je hebt!
  • Help mensen met het activeren van de berichtenbox, zodat zij zelf - eventueel samen met een vrijwilliger, hun digitale post kunnen lezen.
  • Help mensen zo nodig om iemand anders te machtigen voor het lezen van digitale post.
  • Help hen om contact op te nemen met de Belastingdienst als zij er ook met uw hulp niet uitkomen.
  • Help de achterban door hen te informeren en gerust te stellen daar waar niets verandert. Bijvoorbeeld: Toeslagen blijven gewoon uitgekeerd worden. De uitnodiging tot het doen van aangifte komt volgend jaar ook nog op papier.

Het NOOM is in gesprek met de Belastingdienst over de wijze waarop we een voorlichtingstraject voor oudere migranten het beste kunnen organiseren. Mogelijk vindt begin volgend jaar een eerste informatiebijeenkomst plaats. We houden u op de hoogte!

Passende zorg rond levenseinde voor iedereen

Het NOOM heeft deelgenomen in de Stuurgroep Passende zorg rond het levenseinde. Deze was een initiatief van de KNMG (Landelijke Artsenfederatie) en was samengesteld uit vertegenwoordigers van medisch professionals en cliënten(organisaties). In maart 2015 heeft de Stuurgroep een rapport uitgebracht onder de titel "Niet alles wat kan, hoeft'. Hierin worden aanbevelingen gedaan hoe we kunnen bereiken dat mensen in Nederland in de laatste fase van hun leven de zorg krijgen die bij hen past.

Het NOOM heeft steeds de nadruk erop gelegd dat passende zorg rond het levenseinde niet voor iedereen hetzelfde hoeft te betekenen. In migrantengemeenschappen leven vaak heel andere opvattingen over gezondheid en ziekte, leven en dood, ouderdom en pijnbestrijding. Het is belangrijk dat zorgverleners daar iets van weten. Daar komt bij dat kennis alleen niet voldoende is. Door een cultuursensitieve wijze van benaderen en behandelen voelen patiënten en hun familie zich erkend en gekend. Dat draagt in belangrijke mate bij aan passende zorg in de laatste levensfase.

Op 19 februari 2016 organiseert de KNMG een afsluitend congres. In de aanloop naar dit congres verschijnt een reeks van blogs. Ook Bouchaib Saadane, voorzitter van het NOOM, heeft een blog geschreven. Hij schrijft vanut zijn eigen achtergrond onder andere:

Een gelovige moslim moet hoop houden tot het allerlaatste. Allah geeft het leven, Allah neemt het leven. Vanuit die gedachte is het ondenkbaar te stoppen met beademing of een andere vorm van behandeling, zoals artsen in Nederland dat soms aangeven. Hoezo: medisch zinloos handelen? Misschien is het juist religieus zéér zinvol handelen.

En hij eindigt als volgt:

Wat ik hierboven beschrijf vanuit mijn beleving als belijdend moslim geldt zeker ook voor veel andere oudere migranten, of ze nu moslim, christen, hindoe of boeddhist zijn. Voor hen hoeven de vanzelfsprekendheden uit de Nederlandse, sterk medisch georiënteerde en individualistische zorgverlening, niet zomaar op te gaan. Het is absoluut van deze tijd dat artsen en andere zorgverleners hier kennis van hebben en inspelen op deze diversiteit aan opvattingen rond het levenseinde.

Voor de volledige blog, klik hier>>
Voor de andere blogs, klik hier>>


   Wij sturen deze nieuwsbrief aan iedereen die via onze website heeft aangegeven deze te willen ontvangen. Ook samenwerkingsrelaties krijgen de nieuwsbrief. Mocht u geen prijs meer stellen op toezending van de nieuwsbrief, klik dan hier om u uit te schrijven!