Logo
NIEUWSBRIEF   
20 juni 2016   

Ouderen in veilige handen gaat door

De afgelopen jaren hebben de lidorganisaties van het NOOM hard gewerkt om de problematiek van ouderenmishandeling in al zijn verschijningsvormen bespreekbaar te maken. Het was een gevoelig onderwerp, maar we moesten erkennen dat ouderenmishandeling, echt voorkomt, óók in migrantenfamilies. Eén van de zaken die er in onze gespreksbijeenkomsten sterk naar voren kwam was financiële uitbuiting. We hebben heel veel voorbeelden gehoord waarbij kinderen, kleinkinderen en andere familieden misbruik maakten van de afhankelijkheid van de ouderen bij de financiële administratie, het gebrek aan kennis over financiële zaken en onbekendheid met pinnen en internetbankieren.

Vorig jaar heeft het NOOM zich daarom aangesloten bij de Brede Alliantie Veilig financieel ouder worden. Deze is tot standgekomen in het kader van de voortzetting van het Landelijk Actieplan Ouderen in veilige handen. In de alliantie participeren onder andere de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB), de RABObank, de politie, het Openbaar Ministerie, de Veilig Thuisorganisaties en verschillende seniorenorganisaties. Het is bijzonder dat zo'n diverse partijen zich verenigen om samen te werken op landelijk en lokaal niveau om de financieel misbruik bij ouderen te voorkomen en aan te pakken.

Het NOOM gaat diverse activiteiten oppakken. Zo wordt momenteel samen met de KNB gewerkt aan de totstandkoming van toegepast voorlichtingsmateriaal voor migrantenouderen en hun familieleden. Met Veilig Thuis Utrecht is een conferentie in voorbereiding waarop informatie gegeven zal worden over financieel misbruik aan professionals en vrijwilligers die werken met oudere migranten. Er zal aandacht zijn voor de risicofactoren en beschermende factoren bij migrantenouderen. In werkgroepjes zal onderzocht worden op welke wijze professionals en vrijwilligers elkaar kunnen versterken in het realiseren van financiële bescherming. Deze conferentie zal plaatsvinden op donderdagmiddag 6 oktober 2016. Nadere informatie volgt.

'Dat vindt oma vast niet erg.
Ze houdt toch elke maand geld over.'

(Advertorial)
Eén pak hagelslag, twee pakken melk, een volkorenbrood én een pak roze koeken. Voor als er iemand op bezoek komt. Dit is het boodschappenlijstje dat Lydia elke zaterdag van haar oma mee krijgt. “Het is voor mij een kleine moeite om even voor oma boodschappen te doen. En dan pin ik voor mezelf ook meteen de aanbiedingen. Ik heb daar geen afspraak met haar over gemaakt, maar ik denk dat oma het vast niet erg vindt, ze houdt toch elke maand geld over.”

Het lijkt onschuldig, maar iets extra’s voor jezelf pinnen of kopen zonder dat duidelijk te hebben afgesproken, kan financieel misbruik zijn. Lydia was zich van geen kwaad bewust, maar werd daarop gewezen door een oplettende buurman. Achteraf is ze daar blij mee, want ze zou toch niet graag van financieel misbruik worden beschuldigd. “Buurman Rob zag in de supermarkt dat ik meer kocht dan oma nodig heeft. Hij heeft mij een keer gevraagd of ze weet dat ik ook boodschappen voor mezelf doe van haar geld. Ik dacht toen: Hij heeft gelijk! Het klopt niet. Oma’s geld is oma’s geld. Ik zou me er ook niet zo prettig onder voelen, wanneer iemand van mijn rekening pint zonder dat ik het weet”.

Financiële uitbuiting uit de taboesfeer
Financieel misbruik van ouderen komt vaker voor dan je denkt. Net als in het geval van Lydia, weten plegers vaak niet eens precies dat wat ze doen, soms als financieel misbruik wordt gezien. Ook slachtoffers weten soms van niets. Het begint regelmatig met iets kleins, maar het kan behoorlijk uit de hand lopen. Uit schaamte of omdat ze bang zijn voor de confrontatie praten ouderen er niet over. Toch is het belangrijk dat het onderwerp uit de taboesfeer kom. Financieel misbruik staat namelijk op de tweede plaats van meest voorkomende vorm van ouderenmishandeling.

Ouderen die alleen wonen, aan dementie lijden en/of afhankelijk zijn van iemand anders lopen een verhoogd risico financieel misbruikt te worden. Niet zelden vragen ze familie en kennissen om hen te helpen bij financiële en administratieve zaken of gewoon bij het halen van boodschappen.

“Dat doen ouderen natuurlijk niet zomaar, ze voelen zich kwetsbaar,” zegt Yvonne Willemsen van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB). “We adviseren ouderen om zo lang mogelijk hun financiële zaken zelf te regelen. Banken zijn daarbij altijd bereid om te helpen, bijvoorbeeld met voorlichting over internetbankieren en door de mogelijkheid te bieden een betaallimiet op een betaalpas in te stellen. En zo zijn er meer maatregelen die zorgen dat financiële uitbuiting geen kans krijgt.”

Wat te doen?
Het is belangrijk dat financieel misbruik van ouderen herkenbaar én bespreekbaar wordt. Ga het gesprek met elkaar aan en neem de risico’s door. Zo beschermen we onze kwetsbare ouderen. Wilt u weten hoe? Kijk dan op de website van Veilig Thuis, klik hier>>

Kostendelersnorm: zitting van het College voor de Rechten van de Mens op 27 juni gaat niet door

In onze vorige nieuwsbrief meldden wij u dat op maandag 27 juni aanstaande de zitting zou plaatsvinden van het College van de Rechten van de Mens om een oordeel te vellen over de klacht van IOT, KBO, KNVG, NVOG, PCOB, SMN én NOOM naar aanleiding van de invoering van de kostendelersnorm voor ouderen met een AIO. Het College heeft echter besloten om géén zitting te houden. Volgens het college is vooralsnog géén sprake van vergelijkbare gevallen.

Het College stelt zich met andere woorden op het standpunt dat de situatie van ouderen die een AOW-uitkering ontvangen niet vergelijkbaar is met de situatie van ouderen die, al dan niet naast een AOW-uitkering, een AIO-uitkering ontvangen. Om die reden zou staatssecretaris Klijnsma niet in strijd handelen met de gelijke behandelingswetgeving.
Het NOOM en de andere belangenorganisaties die de klacht hebben ingediend zijn echter van mening dat er indirect onderscheid naar ras wordt gemaakt bij de toegang tot mantelzorg, waarbij de situatie van AOW-gerechtigden en AIO-gerechtigden wél vergelijkbaar is. Om die reden zullen wij vóór het gestelde termijn van 4 juli het College nogmaals op onze argumenten wijzen. Mogelijk volgt dan alsnog een zitting. Wij houden u op de hoogte.

Een punt achter de bezuinigingen op de langdurige zorg

De geplande bezuiningen uit het Regeerakkoord van een half miljard op met name verpleeghuizen en gehandicapteninstellingen zijn vanaf 2017 van de baan. Staatssecretaris Van Rijn heeft dit op 13 juni jl. bekend gemaakt. Hij wil dat nu alle aandacht uitgaat naar liefdevolle zorg en trotse medewerkers in verpleeghuizen. En omdat die medewerkers volle steun verdienen, worden investeringen van vorig jaar voortgezet en wordt er een punt gezet achter de bezuinigingen op de langdurige zorg.

Wat is de ‘nieuwe’ kwaliteit van zorg?
Tijdens de bijeenkomsten van VWS in april van dit jaar over de beleidsontwikkelingen in de langdurige zorg, was nog niet duidelijk of de aangekondigde bezuinigingen vanaf 2017 doorgevoerd zouden worden of niet. Die onzekerheid bleef als een donkere wolk hangen boven de discussies over vragen als: Hoe verbeteren we de kwaliteit van zorg? Hoe brengen we een betrokken samenleving tot stand? En hoe maken we de financiering houdbaar. In de nu verschenen notitie ‘Waardigheid en trots’ wordt benadrukt dat de positie van de cliënt versterkt moet worden en dat de professional de ruimte moet krijgen om haar/zijn vak goed uit te oefenen. Intussen is bekend dat ouderen op latere leeftijd in een verpleeghuis binnenkomen en direct zwaardere zorg nodig hebben. Kwaliteit en zingeving van het leven van ouderen die wonen in een zorginstelling kan nog steeds verbeterd worden. Dat vraagt niet alleen veel van zorgverleners maar ook van de ondersteuning van de ouderen in de thuissituatie en van de mantelzorgers. Gemeenten spelen hierbij een belangrijke rol. Ook de gemeenten moeten meer rekening houden met persoonlijke wensen van zorgbehoevenden, aldus de staatssecretaris tijdens één van de bijeenkomsten, waarbij hij ook wees op het verbeteren en optimaliseren van de wijkverpleging.

Waardigheid en trots
In deze notitie staat onder andere dat professionals, mantelzorgers en vrijwilligers, ook in de toekomst, samen moeten werken aan liefdevolle zorg. Met het programma 'Waardigheid en trots – Liefdevolle zorg. Voor onze ouderen', biedt VWS zorgorganisaties de kans verbetertrajecten te starten en Nederland te laten zien hoe zij omgaan met alle nieuwe inzichten rondom de Wlz. Het komende jaar wil staatssecretaris Van Rijn zich blijven inzetten om tijdens ondersteuningsprocessen rondom het ziekteverloop van mensen meer aandacht te schenken aan processen van mens tot mens. Hierdoor kan de persoonlijke situatie goed worden ingeschat en wordt de druk op mantelzorgers niet te groot.

 

Wat betekent dat voor ons?
Die versterkte positie van de cliënt, meer rekening houden met zijn/haar persoonlijke wensen, ook als het gaat om zorgvoorzieningen waar gemeenten verantwoordelijk voor zijn en het proces van ondersteuning die daarbij nodig is, zijn ook interessante aandachtspunten voor het NOOM. We hoeven het dus met niemand meer te hebben over doelgroepenbeleid of scheppen van precedenten. We willen alleen, net als de staatssecretaris, dat er rekening gehouden wordt met de persoonlijke wensen van migrantenouderen en dat de aandacht voor hen een ‘van mens tot mens’ proces volgt. Van Rijn heeft ons als het ware een nieuwe leidraad gegeven om in gesprek te gaan met gemeenten en zorg- en welzijnsinstellingen.

Voor de notitie 'Waardigheid en trots - Liefdevolle zorg. Voor onze ouderen', klik hier>>

Nationaal Programma Ouderenzorg

De afgelopen jaren is er in Nederland veel geïnvesteerd in ouderenzorg, onder andere via het Nationaal Programma Ouderenzorg (NPO). Dit programma had als doel om de zorg en ondersteuning voor kwetsbare ouderen te verbeteren. We willen weten wat dat op gang heeft gebracht. Ook vanuit het NOOM hebben we deelgenomen aan diverse activiteiten, zoals 'Is alles besproken?' en 'Weet wat u slikt'. Twee vertegenwoordigers van het NOOM nemen deel aan de landelijke ouderendelegatie van het NPO.

Wij nodigen u uit om via onderstaande link een paar vragen te beantwoorden over de zorg en ondersteuning voor kwetsbare ouderen. Wij zijn ons er van bewust dat u zelf mogelijk niet tot de groep van kwetsbare ouderen behoort, maar vanwege uw betrokkenheid bij uw ouderenorganisatie daar mogelijk wel een mening over heeft.

Het invullen van de vragen kan tot 1 juli 2016 en duurt maximaal 5 minuten. Door op deze link te klikken opent u de vragenlijst, klik hier>>

Bij voorbaat hartelijk bedankt voor uw deelname! Voor meer informatie kunt u terecht bij: Lisanne Verweij, onderzoeker NIVEL, T: 030 2729 795 of E: l.verweij@nivel.nl

Huisuitzetting bij lang verblijf in land van herkomst?

Mohamed (86) en Fatima (78) wonen al dertig jaar in Haarlem-Schalkwijk, veroorzaken geen overlast en betalen op tijd hun huur. Toch wil woningcorporatie Pré Wonen ze uit hun huis zetten. De reden: ze zijn te vaak in Marokko.

Dit bericht meldde Dagblad Trouw op 13 juni 2016 in een artikel van Wilfred van de Poll. Pré Wonen noemt het lange verblijf in Marokko 'woonfraude'. Wie langer dan zes maanden wegblijft gebruikt zijn huis niet als 'hoofdverblijf'. Zo is de redenering van de woningcorporatie.

Bouchaib Saadane, voorzitter van de Marokkaanse Ouderen Bond in Nederland (MOBiN), tevens voorzitter van het NOOM, krijgt meer van dit soort verhalen te horen. Het komt wel voor dat buren de woningbouwvereniging bellen als ze lange tijd niets horen in het huis van de buren. Als de woningbouwvereniging dan brieven gaat schrijven aan de huurder en geen antwoord krijgt, dan ontstaat een probleem. 

Het is niet duidelijk of hier sprake is van een nieuwe trend, nu de woningnood toeneemt. In ieder geval is het een reden om migrantenouderen een paar adviezen mee te geven:

  • Informeer de woningbouwvereniging bij langer verblijf in het land van herkomst.
  • Regel dat een vertrouwd iemand regelmatig de post nakijkt.
  • Houd contact, zodat tijdig antwoord gegeven kan worden op brieven van de woningbouwvereniging.

Saadane: 'Het is vreemd dat hier het woord fraude in de mond wordt genomen. De ouderen om wie het gaat hebben altijd netjes hun huur betaald. Zij zijn zich van geen kwaad bewust en doen ook niemand kwaad. Ik heb verschillende woningbouwverenigingen gebeld, maar niemand kan aangeven waar in de wet is geregeld of in eigen regels is vastgelegd hoe lang een huurder afwezig mag zijn. MOBiN start een voorlichtingscampagne door hierover informatie te plaatsen op onze website en moskeeën te informeren. Hopelijk helpen onze adviezen om problemen als deze te voorkomen.' 

Voor het volledige artikel uit Dagblad Trouw, klik hier>>


   Wij sturen deze nieuwsbrief aan iedereen die via onze website heeft aangegeven deze te willen ontvangen. Ook samenwerkingsrelaties krijgen de nieuwsbrief. Mocht u geen prijs meer stellen op toezending van de nieuwsbrief, klik dan hier om u uit te schrijven!