Logo
NIEUWSBRIEF   
6 februari 2018   

In Memoriam Sabri Kenan Bagci

Onlangs bereikte het NOOM het droeve bericht over het overlijden van Sabri Kenan Bagci. Sabri is 71 jaar geworden. Hij overleed in zijn woonplaats Dordrecht.
Sabri heeft samen met anderen aan de wieg gestaan van het NOOM. Sinds de oprichting was hij secretaris en sinds enkele jaren vicevoorzitter. Hij is van grote betekenis geweest voor de ontwikkeling van het NOOM.

 

Foto: Karin Oppelland

Sabri Kenan Bagci heeft zich gedurende vele jaren ingezet voor de Turkse gemeenschap. Lange tijd was hij voorzitter van het IOT, Inspraakorgaan Turken. Op latere leeftijd richtte hij zich vooral op de ouderen. Onder zijn leiding kwam de Turkse Ouderen Federatie tot stand, een eigen organisatie van Turkse ouderen. Sabri zag hoe nodig het was dat de gastarbeiders van destijds zouden kiezen voor het land waar ze naartoe gemigreerd waren. Hij signaleerde dat velen van hen nog steeds met één been in Turkije stonden. Hij sprak hen aan op de verantwoordelijkheid voor hun eigen toekomst en die van hun kinderen.
Onvermoeibaar reisde Sabri het land door om over tal van onderwerpen te spreken met de ouderen. Hij was erg bezorgd over de vele tegenstellingen in de Turkse gemeenschap en wist als geen ander de verschillen te overbruggen en mensen binnen een organisatie samen te brengen. Sabri ging moeilijke onderwerpen niet uit de weg. Hij was het die in 2012 het NOOM-bestuur overtuigde dat ouderenmishandeling een belangrijk onderwerp was, waarover in de achterban gesproken moest worden.
Binnen het NOOM wees Sabri regelmatig op de omvang van de groepering van de Turkse ouderen en brak een lans voor extra aandacht en investering in activiteiten ten behoeve van deze kwetsbare groep.

Sabri was al geruime tijd ernstig ziek. Toch kwam zijn overlijden voor het NOOM-bestuur en NOOM-bureau als een onverwachte schok. Wij gedenken Sabri met groot respect voor alles wat hij voor het NOOM en de migrantenouderen, en met name voor de Turkse ouderen heeft betekend. Wij wensen zijn nabestaanden en de Turkse Ouderen Federatie veel sterkte toe met het gemis.

Het NOOM in 2018

De cijfers van gerenommeerde instituten als het SCP en de (naar onze mening nog veel te weinig) onderzoeken die de situatie van migrantenouderen in Nederland verkennen, tonen hun groeiende kwetsbaarheid. Kwetsbaarheid in getalsmatig opzicht, maar vooral ook wat betreft de factoren die er aan ten grondslag liggen. Het gaat dan om de armoede, gezondheidsachterstanden en eenzaamheid onder oudere migranten. Allemaal factoren die met de reeds ingezette snelle groei van dementie onder migrantenouderen samenhangen.

Het NOOM heeft de afgelopen jaren voldoende signalen verzameld waaruit blijkt dat de druk die wordt gelegd op de oudere migranten - alsook op hun (formele en informele) netwerken - om eigen regie te voeren en langer thuis te blijven wonen, nu snel zijn grens bereikt. Om zowel de ouderen zelf als de netwerken eromheen te ondersteunen zijn voorlichting, maar ook cultuursensitieve en cultuurspecifieke zorg(voorzieningen) hard nodig. Letterlijk en figuurlijk de taal spreken van de onderling enorm diverse groep oudere migranten én het netwerk eromheen, is een factor van doorslaggevend belang gebleken. In de eerste plaats om hen te bereiken, in de tweede plaats om succesvolle samenwerkingsverbanden aan te kunnen gaan.
In 2018 gaat het NOOM dan ook door met voorlichting en andere initiatieven die zelfredzaamheid van oudere migranten, alsook ondersteuning van hun netwerken, centraal stellen.

  • 'Zorg Verandert': dialoogbijeenkomsten én kleinschalige experimenten om te werken aan blijvende passende oplossingen. Voor meer informatie, zie de NOOM-website, klik hier>> en de website van Zorg Verandert, klik hier>>
  • 'Tijdig spreken over het levenseinde': 'Wat is voor ons belangrijk in de laatste fase van het leven?'. 'En welke zorg hoort daarbij?'. Dat staat centraal in de dialoog- en voorlichtingsbijeenkomsten waarbij getrainde vrijwilligers ouderen stimuleren om hierover na te denken. Voor meer informatie, zie de NOOM-website, klik hier>> en de website ikwilmetjepraten.nu, klik hier>>
  • 'SVB-NOOM voorlichtingstraject': dit voorjaar worden voorlichters van het NOOM door de Sociale Verzekeringsbank getraind om ouderen te informeren over onder meer hun AOW-opbouw, de mogelijkheden om hun AOW-gat aan te vullen en de rechten en plichten die hiermee zijn gemoeid. In komende nieuwsbrieven kunt u hierover meer informatie verwachten.

De komende periode ronden we het voorlichtingstraject ‘Samen digitaal’ met de Belastingdienst af. Als u nog vóór 1 april een voorlichtingsbijeenkomst wil organiseren, kan dat nog. Hiervoor kunt u contact opnemen met Lucía Lameiro García, coördinator van NOOM, E: lameiro@netwerknoom.nl.

U merkt het al, het wordt weer een - zoals u inmiddels van het NOOM gewend bent - druk jaar. Want naast de uitvoering van lopende projecten zoals bijv. ‘Sociaal Vitaal’ (klik hier>>) lopen ook andere projecten nog dit jaar onverminderd door. 

Neem bijvoorbeeld ‘Mijnkwaliteitvanleven.nl’. Eerder deden we een oproep om zelf de online vragenlijst in te vullen of anderen te helpen om deze in te vullen. Deze oproep doen we graag nog een keer, want later in het jaar wordt er in de beleidsrapportage ingezoomd op de situatie van migranten(ouderen). Om met recht iets te kunnen zeggen, is het wel nodig dat zoveel mogelijk mensen met een migratieachtergrond de vragenlijst invullen. Liefst via deze link:
https://profiel.mijnkwaliteitvanleven.nl/registreren/?utm_source=noom&utm_medium=website&utm_campaign=werving_deelnemers_2018.
Klik hier>>

Foto: Fleur Kooiman

Stem laten horen, ook op lokaal niveau!
2018 zal niet alleen voor het NOOM een bewogen jaar zijn: de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart zullen niet ongemerkt aan ons voorbij gaan. Steeds meer maatregelen en voorzieningen die verantwoord langer thuis wonen mogelijk moeten maken, worden door de lokale politiek genomen. Vandaar dat wij het als NOOM belangrijk vinden om ook lokaal de stem van oudere migranten te laten horen. Zoals op 8 februari tijdens de bijeenkomst van de samenwerkende ouderenorganisaties in Rotterdam. En later volgen nog bijeenkomsten in Utrecht, Den Haag en Amsterdam. Zodat nieuwe gemeenteraadsleden, verantwoordelijke wethouders en oudere migranten nader kennis maken met elkaar.

Kortom, we gaan door met datgene waarmee we als NOOM de afgelopen 10 jaar zo succesvol zijn gebleken: het creëren en versterken van (formele en informele) netwerken, waaraan ook professionals uit de gemeenschappen zelf deelnemen. Op vele plaatsen in Nederland werken we dan ook samen met hen en met de reguliere instellingen en partijen die zich inzetten om het welzijn van oudere migranten te vergroten.

Passende zorg
Bijna altijd gaat het dan om kortlopende projecten, of om meerjarenprojecten die zich slechts op één enkel aspect van de omvangrijke problematiek richten en nooit op de volle breedte. Een meerjarenprogramma, breed gericht op daadwerkelijke verbetering van de situatie van en rondom migrantenouderen, ontbreekt. Een programma waarmee oudere migranten, zoals zij zelf wensen, op waardige wijze thuis ouder kunnen worden. En wanneer dat niet meer mogelijk is, voldoende toegeruste voorzieningen die echt passende zorg kunnen bieden. Het vorig jaar aangetreden kabinet, met minister de Jonge als eindverantwoordelijk bewindspersoon, heeft de ambitie uitgesproken om hier werk van te willen maken tijdens deze kabinetsperiode.

Pact voor de ouderenzorg
Het ‘Pact voor de ouderenzorg’ moet hiervoor gaan zorgen. Het spreekt vanzelf dat we als NOOM die uitgestoken hand graag aannemen. Het NOOM wil dan ook meewerken aan de drie programma’s: ‘Langer thuis wonen’, ‘Samen tegen eenzaamheid’ en ‘Verpleeghuiszorg’. Dat is een logische stap na het ondertekenen vorig jaar van het manifest ‘Waardig ouder worden’ en het ‘Pleidooi voor een ouderenvriendelijke samenleving’. Een stap die voortkomt uit de overtuiging dat de enorme uitdaging waar we als samenleving voor staan niet vóór maar mét alle betrokken partijen, waaronder het netwerk van oudere migranten, dient te worden aangepakt. De omvang en ernst van de situatie waarin oudere migranten (komen te) verkeren vragen hierom.

Deze vragen ook om een interne (professionaliserings)slag. Deze is vorig jaar ingezet na de viering van 10 jaar NOOM en zal in 2018 worden geïntensiveerd. Samen met u, met ‘Vrienden van het NOOM’ en met het Comité van Aanbeveling zullen wij daar graag nader vorm aan geven.

Activiteiten over financieel misbruik: je kunt écht iets doen!

In vervolg op de drukbezochte themadag over het voorkomen en aanpakken van financieel misbruik hebben de lidorganisaties van NOOM van eind oktober tot 1 december 2017 verder gewerkt om het onderwerp verder op de kaart te zetten. In deze korte periode zijn dertien activiteiten uitgevoerd, waaraan vrijwilligers, mantelzorgers en ook ouderen hebben deelgenomen. Daarmee zijn 562 mensen bereikt. De bijeenkomsten hadden tot doel om de kennis bij vrijwilligers verder te verspreiden, het door NOOM beschikbaar gestelde voorlichtingsmateriaal verder te testen en samen te bespreken hoe de informatie het beste verder verspreid kan worden.

 

Turkse Ouderen Federatie in bijeenkomst voor bestuurders, vrijwilligers en ouderen in de regio Dordrecht

Het was belangrijk om met dit onderwerp aan de slag te gaan. Daar waren we het allemaal over eens. Niet alleen omdat financieel misbruik vaker wordt gesignaleerd, maar juist ook omdat het goed mogelijk is om het te voorkomen. In de bijeenkomsten zijn zo concreet mogelijke tips gegeven. Het begint met een goed gesprek binnen de familie om afspraken te maken over de ondersteuning van vader en/of moeder bij het regelen van de financiën als zij dit niet (meer) zelfstandig kunnen. Het is gebruikelijk om dat bij één van de kinderen neer te leggen. Maar daarmee heeft hij of zij ook een enorme verantwoordelijkheid. Er kunnen gemakkelijk misverstanden ontstaan. Dus niet uit wantrouwen, maar uit gedeelde verantwoordelijkheid kun je het zó regelen dat de andere kinderen mee kunnen kijken naar de uitgaven (het zogeheten 4-ogen-principe). Het is goed als ouderen daar zélf over in gesprek gaan met hun kinderen. Om latere problemen vóór te zijn. Dit is slechts één van de tips en voorbeelden uit het voorlichtingspakket.

Nederlandse Hindoe Ouderen Bond in Zoetermeer

De lidorganisaties hebben ieder op hun eigen manier een begin gemaakt om de boodschap verder te verspreiden en de vrijwilligers op dit gebied deskundiger te maken. Zo organiseerde OCaN (voor Caribische Nederlanders) in Den Haag een uitgebreide bijeenkomst, waarbij verschillende professionals met een Caribische achtergrond ingingen op veilig bankieren, bewindvoering en levenstestament. Chun Pah agendeerde het onderwerp financieel misbruik op een landelijke vrijwilligersdag, waaraan circa 100 Chinese vrijwilligers deelnamen. MOBiN (Marokkaanse Ouderen Bond in Nederland) koos juist voor meerdere kleinschalige bijeenkomsten voor Marokkaanse ouderen en mantelzorgers in Rotterdam en Utrecht. LSMO verzorgde twee workshops op de landelijke Molukse mantelzorgdag in Woerden. En zo waren er nog verschillende andere activiteiten.

OCaN in Den Haag

Enkele voorbeelden van verhalen die opgehaald zijn:

Een deelneemster vertelde – in tranen – dat haar stiefkinderen (de kinderen van haar man) na zijn overlijden de hele bankrekening hadden leeggehaald. Ze had helemaal niets meer. Ze heeft twee maanden honger geleden. Ze schaamde zich zo erg, ze durfde er met niemand over te praten. Toen is ze bij een maatschappelijk werkster terecht gekomen. Die heeft haar geholpen aan een nieuwe bankrekening en een nieuwe pinpas. Ze is niet naar de politie gegaan. Het is echt een stille vrouw. Ze vertelde dat ze nu weer goed slaapt: ‘Ik ben voor mezelf opgekomen en heb mijn zaken weer zelf geregeld’.

Een vrouw vertelde over de band tussen een broer van haar en haar moeder. Hij kijkt niet meer om naar zijn moeder en dat zat haar dwars. Uiteindelijk gaf ze vlak voor het einde van de presentatie toe dat de boosheid en verdriet de reden zijn van de breuk in de relatie. De moeder had toen de vader was overleden de oudste zoon alle financiële zaken in handen gegeven. Hij was nu DE man in huis geworden om voor zijn broertjes en zusjes te zorgen. Moeder is analfabeet en niks wetend. Maar helaas met alle gevolgen van dien... de oudste zoon heeft alles opgemaakt voor zichzelf.

Er zijn kinderen die door middel van een PGB de zorg voor hun ouders op zich nemen, maar uiteindelijk doen zij niet wat van hun wordt verwacht. Daardoor worden de ouders verwaarloosd en komen zij in financiële problemen/schulden.

Het NOOM is blij dat we een eerste stap hebben kunnen zetten om de kansen op financieel misbruik van ouderen te verminderen. De vrijwilligers geven aan dat er behoefte is om de problematiek diepgaander te bespreken en verder uit te diepen. Het NOOM hoopt dat we in 2018 in de gelegenheid worden gesteld om de deskundigheidsbevordering verder uit te rollen.

De Nieuwsbrief Ouderen in veilige handen van het Ministerie van VWS besteedde ook aandacht aan de NOOM-activiteiten. Klik hier>>

Voor de presentatie en voorlichtingsmateriaal hoe financieel misbruik te voorkomen, klik hier>>

Kaapverdiaanse groep in Rotterdam

Informatie AOW en pensioenen geactualiseerd

Zoals u van ons gewend bent sturen we in deze eerste nieuwsbrief van het nieuwe jaar weer een geactualiseerde presentatie mee over de situatie met betrekking tot de AOW en andere zaken die te maken hebben met het inkomen van pensioengerechtigden. Met veel dank aan Gonnie Kaptein, sociaal raadsvrouw in Utrecht, die de gegevens ook deze keer weer heeft aangepast en aanvullende informatie heeft geleverd ter verduidelijking!

Voor de presentatie, klik hier

Deze presentatie is ook beschikbaar als powerpointbestand. Deze kunt u opvragen bij Lucía Lameiro García, coördinator van NOOM, E: lameiro@netwerknoom.nl.

Contant betalen moet mogelijk blijven aan de gemeentebalie

Steeds meer gemeenten accepteren geen contact geld meer als u bij de publieksbalie een nieuw paspoort, rijbewijs of bijvoorbeeld een parkeervergunning wilt betalen. U kunt dan nog alleen met een pinbetaling afrekenen. Dat heet 'pin-only beleid'.
Niet iedereen kan zelf pinnen. Voor een deel van de migrantenouderen (en ook voor andere groepen in de samenleving) is het belangrijk dat het mogelijk blijft om contant te betalen. Juist gemeentelijke dienstverlening moet voor iedereen goed toegankelijk zijn.

Deze kwestie is besproken in het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer (MOB), waarin het NOOM samen met de ouderenorganisaties KBO-PCOB en NVOG via een gezamenlijke vertegenwoordiger deelneemt. De zorgen van de ouderenorganisaties zijn gedeeld binnen het MOB. Inmiddels heeft het MOB de VNG en het IPO (Interprovinciaal Overleg), met cc aan de ministers van Financiën en Binnenlandse Zaken, een brief gestuurd met het uitdrukkelijk verzoek om ook contant geld bij de gemeentebalie te blijven aanvaarden en daarover ook met de inwoners te communiceren.

BeterOud nieuws

In de periode van 2010 tot 2017 is het Nationaal Programma Ouderenzorg uitgevoerd. Een belangrijk inzicht in het programma is dat het behoud van eigen regie een belangrijke factor is om goed oud te worden ondanks eventuele lichamelijke en mentale beperkingen. 

Om de opbrengsten van het Nationaal Programma Ouderenzorg op basis van bovenstaand inzicht vast te houden en verder te ontwikkelen is de beweging BeterOud geïnitieerd. BeterOud wil een mentaliteitsverandering teweegbrengen bij de Nederlandse bevolking in het algemeen en bij ouderen in het bijzonder over het nadenken over ouder worden.

Het NOOM heeft van harte meegewerkt aan het Nationaal Programma Ouderenzorg om projecten te ontwikkelen ter versterking van de regie door ouderen, en dan uiteraard speciaal de regie van migrantenouderen. Daarom is Freddy May, voormalig coördinator van het NOOM, toegetreden tot de ambassadeurs van BeterOud. Beter Oud Ambassadeurs zijn meedenkers die zich inzetten om mensen zich bewust te laten worden, hoe beter oud te worden. Zij brengen de dialoog op gang over thema’s als eenzaamheid, armoede, kwaliteit van leven, levenseinde en andere gevoelige onderwerpen. Ook onderstrepen zij het maatschappelijk kapitaal van ouderen in de samenleving, door hen volwaardig mee te laten doen en hun kwaliteiten te belichten.
Freddy May: 'Mijn focus richt zich voornamelijk op de cultuursensitieve aspecten van het ouder worden in een samenleving, waarin je niet geboren bent. Oudere migranten zijn niet zielig. Ze kunnen van grote waarde zijn voor de maatschappij, maar de samenleving moet daar open voor staan en negatieve vooroordelen opzij zetten. Bij het NOOM geven wij de oudere migranten kracht en zelfvertrouwen door de juiste informatie te verstrekken, die aansluit bij hun belevingswereld, waardoor ze beter zelfredzaam worden en elkaar ook onderling kunnen helpen. Hierdoor geven ze betekenis aan hun leven. NOOM doet dat graag in samenwerking met andere medestanders. Samen bereiken we meer'.

Leergemeenschap Diversiteit binnen BeterOud

BeterOud stelt vast dat binnen de huidige ouderenzorg helaas nog te weinig aandacht uitgaat naar diversiteit (ouderen met een migrantenachtergrond) en inclusiviteit. Daarom gaat binnenkort de nieuwe BeterOud Leergemeenschap 'Culturele Diversiteit' van start. Pharos organiseert in 2018 in samenwerking met Hogeschool Utrecht en NOOM 3 bijeenkomsten rond thema's als cultuursensitief werken, gezondheidsvaardigheden en het aanbieden van toegankelijke en begrijpelijke voorlichtingsmaterialen.

Opzet
De sessies zijn gericht op professionals uit zorg en dienstverlening uit, experts van organisaties die ouderen vertegenwoordigen, medewerkers vanuit het onderwijs en binnen gemeenten. In de perioden tussen de bijeenkomsten gaan de deelnemers aan de slag met een onderwerp dat gezamenlijk vooraf met elkaar wordt geformuleerd. Zo is er aansluiting bij wat de deelnemers nodig hebben in hun dagelijkse praktijk. Tijdens de bijeenkomsten delen deelnemers de ervaringen van de tussenliggende periode en wisselen tips en successen uit. Daarbij komen ervaringsdeskundige migrantenouderen aan het woord.

Praktische gegevens
De bijeenkomsten vinden plaats op 21 februari, 10 april en 12 juni 2018.
Locatie: Hogeschool Utrecht, De Nieuwe Poort 21 in Amersfoort.
Alle bijeenkomsten zijn in de avonduren van 18.00 tot 21.00 uur en zijn gratis toegankelijk.
Voor parkeerkaarten, koffie, thee en een licht diner wordt gezorgd. De locatie is op loopafstand van NS station Amersfoort.

U kunt zich opgeven door een e-mail te sturen naar: h.bogers@pharos.nl

Voor de uitnodiging, klik hier>>


   Wij sturen deze nieuwsbrief aan iedereen die via onze website heeft aangegeven deze te willen ontvangen. Ook samenwerkingsrelaties krijgen de nieuwsbrief. Mocht u geen prijs meer stellen op toezending van de nieuwsbrief, klik dan hier om u uit te schrijven!