Coach aan de keukentafel

'Vrijwillige coach aan de keukentafel' is gestart
Mei 2018

Niet iedereen weet de weg naar hulp te vinden. Mensen stellen het hierdoor vaak te lang uit om hulp te vragen. Pas als het echt niet meer gaat vraagt men om hulp. in Rotterdam hebben Mara, NOOM. SPIOR, Samen 010, SKIN Rotterdam en Zorgbelang Zuid-Holland hiervoor de handen ineen geslagen.

In Delfshaven is een eerste groep vrijwillige coaches gestart om mensen te ondersteunen bij vragen over zorg en ondersteuning in Rotterdam. De vrijwilligers zijn getraind om mensen te coachen. Uitgangspunt daarbij is dat mensen zelf om hulp (leren) vragen. De vrijwillige coach helpt inwoners om hun situatie te overzien. Samen bereidt de hulpvrager een eerste gesprek voor. Als de hulpvrager dat wenst dan gaat de vrijwillige coach mee naar de Vraagwijzer in de buurt. De vrijwillige coach is een vorm van informele cliëntondersteuning. De ondersteuning is onafhankelijk van de gemeente en kost inwoners niets.

Binnenkort gaan de vrijwillige coaches ook in Charlois van start. Deze twee gebieden maken onderdeel uit van een pilotproject ‘Coach aan de keukentafel’. Vanaf september volgt een groep vrijwillige coaches die zich richt op Rotterdammers van Marokkaanse afkomst. Maar we beperken ons niet tot deze groepen. Ook inwoners uit andere doelgroepen kunnen gebruik maken van de vrijwillige coach.

De eerste groep vrijwilligers is erg enthousiast over de training. Het is een diverse groep en dat maakt het project ook zo bijzonder. Inwoners kunnen als ze dat willen terecht bij iemand van dezelfde culturele achtergrond of bij iemand uit de eigen buurt. Dat schept direct een band en zorgt er voor dat cultuur en taalbarrières wegvallen.

Met de pilot willen de organisaties verkennen of de vrijwillige coach in een behoefte voorziet en of het helpt om de toegang naar de Vraagwijzer te verbeteren. Als de pilot slaagt gaan we kijken of de vrijwillige coach naar heel Rotterdam kan worden uitgebreid.

Het project wordt gefinancierd door het DBL Fonds, Oranjefonds, Sint Laurensfonds, Stichting Bevordering van Volkskracht en de gemeente Rotterdam.

Wilt u iemand doorverwijzen of zelf gebruik maken van de vrijwillige coach? Stuur dan een email naar: vrijwilligecoach@gmail.com

Voor meer informatie over het project kunt u contact opnemen met:
 
Ingrid Lips, projectleider 'Vrijwillige coach aan de keukentafel': ilips@zorgbelang-zuidholland.nl, 06 29048215 en/of

Lucía Lameiro García, coördinator NOOM: lameiro@netwerknoom.nl, 06 20966432.

 

 ‘Vrijwillige coach aan de keukentafel’

Zorgbelang Zuid-Holland organiseert in samenwerking met MARA, SPIOR, Samen 010, SKIN Rotterdam en NOOM het project ‘Coach aan de keukentafel’.  Aanleiding van het project is de constatering dat door kwetsbare doelgroepen in Rotterdam, waar deze organisaties zich sterk voor maken, te weinig gebruik gemaakt wordt van de hulp en ondersteuning van de gemeente. Zij vinden te weinig aansluiting op het beschikbare aanbod. Dit heeft tot gevolg dat mantelzorgers zwaar overbelast worden, hetgeen ook weer nieuwe problemen (en kosten) met zich meebrengt. Veel mensen vragen pas om hulp als ze er zelf echt niet meer uitkomen en de problemen zich opstapelen. Met de inzet van vrijwillige coaches willen de samenwerkingspartners dit voor zijn. De vrijwillige coaches helpen bij de voorbereiding, het voeren en de afwikkeling van het ‘keukentafelgesprek’ dat door de consulent van de Vraagwijzer gevoerd wordt. Door vrijwilligers vanuit de deelnemende organisaties te trainen en in te zetten als vrijwillige coach voor mensen met dezelfde achtergrond en/of uit hetzelfde gebied, wordt de weg naar de Vraagwijzer laagdrempeliger gemaakt en wordt in een eerder stadium om hulp gevraagd. De vrijwilliger wordt getraind om de hulpvrager te coachen, zodat hij/zij zelf in staat is om het gesprek bij de Vraagwijzer te voeren. 

Het project bestaat uit een pilot met drie onderdelen: twee gebiedsgerichte, namelijk in de gebieden Delfshaven en Charlois en één cultuurgebonden, namelijk voor Rotterdammers van Marokkaanse herkomst. Door signalen van de vrijwillige coaches te verzamelen, wordt meer inzicht gekregen in mogelijke verbeterpunten van de toegankelijkheid van de Vraagwijzer, van het sociaal wijkteam en daarmee van de zorg en ondersteuning van de gemeente aan kwetsbare doelgroepen met een verschillende culturele achtergrond. 

Met het project ‘Coach aan de keukentafel’ krijgen vrijwilligers van MARA, NOOM, Samen 010, SKIN Rotterdam en SPIOR een training tot coach bij het vraagwijzergesprek. De vrijwilligers worden ondersteund bij het coachen van mensen uit de eigen doelgroep bij het voeren van een gesprek bij de Vraagwijzer te Rotterdam. Deze vrijwilligers vervullen een belangrijke brugfunctie in de toeleiding naar de nodige hulp en ondersteuning vanuit Wmo.

Met dit samenwerkingsproject willen we bereiken dat de kwetsbare doelgroepen in Rotterdam waar de deelnemende organisaties zich voor inzetten in een eerder stadium om hulp vragen, de weg naar de Vraagwijzer weten te vinden en beter in staat zijn (voor zover nodig met ondersteuning van de coach) om het gesprek met de consulent te voeren waardoor de geboden hulp en ondersteuning beter aansluit bij de hulpvraag. Doordat inwoners weten wat hen te wachten staat en voorbereid zijn op het gesprek kunnen de stappen van de aanvraagprocedure beter worden doorlopen. Dit levert een efficiëntere werkwijze op voor de gemeente en het vergroot de tevredenheid van de inwoner met de aanvraagprocedure. De hulp en ondersteuning die vanuit de vraagwijzer geboden wordt, worden optimaal benut ten behoeve van kwetsbare en moeilijke bereikbare groepen in de samenleving. Ouderen worden op deze wijze gesteund om langer thuis te wonen en het tijdig om hulp vragen voorkomt overbelasting van mantelzorgers.

Op basis van de bevindingen en resultaten van het project wordt gekeken of het werken met de vrijwillige coach ook in andere gebieden of andere gemeenschappen uitgerold kan worden. Zo willen we er met elkaar voor zorgdragen dat kwetsbare inwoners van alle achtergronden tijdig de hulp en ondersteuning krijgen die ze nodig hebben.

Aanleiding 

De Rotterdamse samenleving is een multiculturele samenleving. De zorg en ondersteuning sluit nog niet altijd voldoende aan op deze diversiteit. Hierdoor sluit de geboden hulp onvoldoende aan op de vraag en wensen van de cliënt. Er bestaat ook wantrouwen en angst richting gemeente en instanties. Onder ouders is er angst dat hun kinderen worden weggehaald uit het gezin. Dit staat het vragen om hulp buiten het eigen sociale netwerk in de weg. Het gevolg is dat pas om hulp wordt gevraagd als het echt niet meer gaat en de schulden zodanig hoog zijn opgelopen dat men het niet meer redt. MARA, NOOM, Samen 010, SKIN en SPIOR signaleren bij hun werk voor kwetsbare doelgroepen dat de drempel om hulp te vragen erg hoog ligt. Mensen weten voorzieningen voor hulp niet te vinden, maken er geen gebruik van of vragen pas hulp aan als het water hen tot de lippen staat. Dit heeft onder andere te maken met schaamte, ontkenning van de problematiek, lage taalbeheersing, laaggeletterdheid of de gewoonte vanuit de eigen cultuur om problemen zo veel mogelijk in de eigen familiekring op te lossen. Als mensen wel gebruik willen maken van zorg dan weten ze vaak niet hoe ze dit aan moeten pakken, begrijpen de informatie niet of weten niet waar ze moeten zijn.

Per 1 januari 2015 is de gemeente verantwoordelijk voor nieuwe Wmo-taken, begeleiding en dagbesteding die vanuit de AWBZ zijn gedecentraliseerd naar gemeenten. Vanuit de nieuwe Wmo wordt eerst een beroep gedaan op wat mensen zelf kunnen, vervolgens op de hulp die vanuit het sociaal netwerk geboden kan worden. Dan wordt er gekeken welke algemene voorzieningen er mogelijk zijn en tot slot komt als dat niet afdoende is de cliënt in aanmerking voor maatwerkvoorzieningen. De nieuwe Wmo, Jeugdhulp, Participatiewet en decentralisatie vragen een andere, meer vraaggerichte werkwijze bij de aanvraag en toekenning van hulp en ondersteuning bij de vraagwijzer. Dit vraagt zowel een andere manier van denken van de consulent van de vraagwijzer als van de zorgvrager en mantelzorger. Er wordt een groter beroep gedaan op de eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid van de cliënt. Het meer vraaggericht inrichten van de hulp en ondersteuning vanuit de gemeente biedt kansen om de geboden hulp beter aan te laten sluiten op de wensen en gewoonten van de cliënt. Niet iedereen is echter in staat om deze eigen verantwoordelijkheid gestalte te geven. De complexiteit van de hulp en ondersteuning maakt dit er niet eenvoudiger op.

Een vrijwillige coach bereidt samen met de cliënt het gesprek dat de cliënt heeft met de consulent van de vraagwijzer voor. De vrijwillige coach bereidt de cliënt voor op de nieuwe vraaggerichte werkwijze van het gesprek met de consulent van de vraagwijzer en gaat daarbij zelf ook uit van wat de cliënt zelf kan. De coach gaat, als de cliënt dit wenst, mee naar het gesprek voor de nodige steun. Na het gesprek wordt met de cliënt gekeken naar de uitkomst. De cliënt wordt gewezen op wat hij kan doen als hij niet tevreden is over het verslag van het gesprek en de toegewezen hulp. De coach ondersteunt waar nodig en laat de cliënt zo veel mogelijk zelf doen. Hierin wordt de cliënt dus ook meegenomen in de omslag van rechten claimen naar eigen regie nemen en de hulp en ondersteuning regelen die nodig is.

De meerwaarde van een vrijwillige coach uit dezelfde doelgroep ten opzichte van een professionele cliëntondersteuner is dat de vrijwilliger dichtbij de cliënt staat. Contact met een vrijwilliger vanuit dezelfde achtergrond of ervaring is laagdrempeliger dan met een professionele ondersteuner. Door identificatie en het vertrouwen dat daarmee bestaat, kan de vrijwillige coach bij uitstek een brugfunctie vervullen tussen de cliënt en de vraagwijzer. Ook  helpt de vrijwillige coach de cliënt om voor zijn/haar eigen belang op te komen. Het biedt voldoende ondersteuning om de weg naar de vraagwijzer en de nodige hulp en ondersteuning te vinden. Professionele cliëntondersteuning is nodig op het moment dat de hulpvraag en de problematiek van de cliënt complex is. In dat geval kan de vrijwillige coach doorverwijzen naar een professionele cliëntondersteuner.

De doelgroep voor het project zijn kwetsbare inwoners in Rotterdam die om diverse redenen onvoldoende gebruik maken van de hulp en ondersteuning (Jeugdhulp, Wmo, Participatiewet) van de gemeente.

De inzet en deskundigheidsbevordering van vrijwilligers tot coach met dezelfde achtergrond, of hetzelfde woongebied heeft als effect dat deze kwetsbare inwoners de weg naar de Vraagwijzer weten te vinden en in staat zijn om de nodige hulp en ondersteuning te verkrijgen.