AOW en inkomen

Voor het NOOM vormt de financiële positie van de oudere migranten een punt van grote zorg. Algemeen gesproken is het beroepsniveau van de oudere migranten laag. Zij zijn destijds naar Nederland gekomen om werk te doen dat de Nederlanders zelf liever niet meer wilden doen. Het was vaak vuil werk en werd zeer slecht betaald. Naar schatting heeft 95% van de oudere migranten te maken met een AOW-hiaat. Zij zijn op latere leeftijd hier gearriveerd en missen daardoor een aantal jaren in de opbouw van de rechten voor de AOW. Vaak ontbreekt een aanvullend pensioen. In de gezinnen was en is vaak sprake van maar één inkomen. Ouderen met een onvolledige AOW hebben recht op AIO (Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen). De SVB signaleert echter dat veel migrantenouderen hier geen gebruik van maken. Dat komt enerzijds door onbekendheid met deze voorziening en anderzijds door de strenge voorwaarden die daaraan verbonden zijn.

De verhoging van de AOW-leeftijd maakt in kringen van oudere migranten veel gevoelens los. Onder andere door hun arbeidsverleden in sectoren met smerig en gevaarlijk werk halen velen ternauwernood de huidige pensioengerechtigde leeftijd. Onderzoek heeft aangewezen dat de oudere migranten ook eerder dan ouderen van Nederlandse komaf gezondheidsklachten hebben en hun gezondheid als slechter ervaren.
Bovenop dat alles wordt zichtbaar dat bezuinigingsmaatregelen van de overheid de oudere migranten onevenredig hard treffen.

Kostendelersnorm is speerpunt
Sinds de invoering in 2015 is de kostendelersnorm voor ouderen met een AIO voor NOOM het speerpunt van de lobby. De kostendelersnorm is ontwikkeld vanuit de gedachte dat mensen die samen een huishouden delen ook minder kosten hebben. Daarom worden samenwoners (bijvoorbeeld een gezin dat vader of moeder in huis neemt, of ouders die een inwonend kind hebben met een beperking) gekort op hun uitkering. Na een storm van protest is de kostendelersnorm (de zogenoemde mantelzorgboete) voor ouderen met een AOW van tafel gegaan. Wel wordt de norm nog gehanteerd voor mensen die in de bijstand zitten. Omdat de AIO een bijstandsuitkering is, zien ouderen met een AIO die hun woning delen zich nog steeds geconfronteerd met een korting op hun inkomen die kan oplopen tot enkele honderden euro’s per maand.


NIEUWS

8 september 2020

Schulden na de AOW dwingen tot doorwerken
Steeds meer AOW’ers hebben een betaalde baan. Seniorenorganisaties KBO-PCOB, Koepel Gepensioneerden, FASv en NOOM deden onderzoek. Wat blijkt? Wie na de AOW schulden heeft, werkt steeds vaker door. Kijkend naar de achterblijvende koopkrachtontwikkeling van gepensioneerden is dat niet verwonderlijk. Nederland moet waken voor een verdere achteruitgang. De politiek is aan zet komende Prinsjesdag, en na de Tweede Kamerverkiezingen.

Doorwerken vaak enige optie voor behoud van koopkracht
Waar de koopkracht van de totale bevolking zich positief ontwikkelde, plus zes procent, is de koopkracht van de meeste gepensioneerden juist verslechterd. De koopkracht van gepensioneerden lag in 2018 gemiddeld bijna vijf procent lager dan tien jaar eerder. Gepensioneerden kunnen zonder werk hun inkomenssituatie vaak niet meer veranderen, waardoor hun koopkracht sterk afhankelijk is van de indexering van de AOW en aanvullende pensioenen en van fiscale maatregelen. Doorwerken is vaak de enige optie voor het behoud van koopkracht. Voor de groep ouderen met een inkomen lager dan de kritische inkomensgrens, kan doorwerken na de AOW noodzakelijk zijn om maandelijks de eindjes aan elkaar te knopen. Ook de groep ouderen met een inkomen op of (net) boven de lage-inkomensgrens kan doorwerken als noodzakelijk zien om financieel rond te komen, of om – gegeven de afnemende koopkracht waarmee zij te maken hebben – dezelfde levensstandaard te behouden.

Maar veel ouderen, in het bijzonder oudere migranten, kúnnen door hun gezondheidssituatie en arbeidsmarktdiscriminatie niet aan werk komen. Dat maakt de trend van ‘moeten doorwerken uit financiële noodzaak’ extra wrang.

De seniorenorganisaties roepen de politieke partijen dan ook dringend op om de koopkracht van senioren te verbeteren. En om dit tot speerpunt te maken tijdens de Tweede Kamerverkiezingen in 2021!

Het onderzoek is gedaan door Regioplan.
Het rapport is hier te lezen en via de websites van de organisaties:
www.kbo-pcob.nl,
www.koepelgepensioneerden.nl,
https://fasv.nl,
https://netwerknoom.nl en
www.regioplan.nl

13 augustus 2020

Surinaamse Nederlanders over AOW-gat: ‘Nederland heeft ons zand in de ogen gestrooid’
Oudere Surinaamse Nederlanders vallen nog altijd tussen de wal en het schip als het gaat om hun AOW pensioen. Ongeveer 31.000 oudere Surinaamse Nederlanders hebben te maken met een AOW-gat. Gijs Vonk, hoogleraar socialezekerheidsrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen, legt in een artikel in Het Parool uit wat hiervan de oorzaak is.: ieder­een bouwt volgens de Algemene Ouderdomswet (AOW) 2 procent pensioen op in een periode van vijftig jaar voorafgaande aan het bereiken van de pensioenleeftijd. Enige voorwaarde: ingezetene van Nederland zijn. In de wettekst stond tot de jaren negentig dat dit ingezetenencriterium geldt voor ‘inwoners van het Rijk’. Het probleem: bij de pensioen­berekening van Surinaamse Nederlanders die naar Nederland zijn gekomen, tellen niet de jaren tussen de invoering van de AOW in 1956 en de Surinaamse onafhankelijkheid in 1975. Afhankelijk van het geboortejaar kan een Surinaamse Nederlander zo tot wel 36 procent aan pensioen mislopen. In het artikel vertellen ook drie oudere Surinaamse Nederlanders wat het AOW-gat betekent voor hun inkomenspositie, maar ook voor hun rechtvaardigheidsgevoel.
Lees het artikel in Het Parool


30 juni 2020

Waarom sommige Nederlanders maar een half pensioen krijgen
Duizenden Surinaams-Nederlandse ouderen krijgen minder AOW dan waar ze recht op zouden hebben. Voor elk jaar dat Surinaamse Nederlanders in Suriname woonden worden zij namelijk gekort op hun AOW-uitkering. Dat is onterecht volgens Dennis Belfor, sub-landelijk coördinator van Het Overkoepelend Orgaan Bestrijding AOW-gat Surinaamse (ex-) Koninkrijksgenoten (HOOB): tot 1975 was Suriname onderdeel van het Nederlands Koninkrijk. Die jaren – de periode vóór de Surinaamse onafhankelijkheid – zouden dus moeten meetellen in de opbouw van het AOW-pensioen. Maar dat is niet het geval. In een artikel op One World legt hij uit hoe het AOW gat voor Surinaamse Nederlanders is ontstaan: toen de Algemene Ouderdomswet in 1956 werd ingevoerd, stond daarin dat de AOW-regeling van toepassing is op inwoners van ‘het Rijk’. Ofwel: inwoners van het Koninkrijk der Nederlanden, dat in dat jaar Nederland, Suriname, de Nederlandse Antillen en de BES-eilanden besloeg. Alle inwoners waren dan ook verzekerd voor het AOW-pensioen. Maar met de Surinaamse onafhankelijkheid in 1975 werden geen afspraken gemaakt over het meenemen van de pensioenen. Surinaamse Nederlanders bouwden daardoor pas AOW op vanaf het moment dat zij naar Nederland kwamen. In 1990 werd de wetsbepaling aangepast, van ‘inwoners van het Rijk’ naar ‘inwoners van Nederland’.
In hetzelfde artikel vertelt Ram Rambaratsingh, vicevoorzitter van de Vereniging Surinaamse Nederlanders (VSN) welke acties richting rechtspraak en politiek zijn genomen of nog genomen kunnen worden om het AOW gat voor Surinamers te repareren.
Lees het artikel op one world>>
Zie ook het NOOM factsheet over armoede onder oudere migranten.


28 april 2020

Bestaanszekerheid is broodnodig!
De Landelijke Armoedecoalitie heeft op 25 april het document ‘Bestaanszekerheid is broodnodig!’ verstuurd naar alle politieke partijen, de Tweede Kamerleden en de verkiezingsprogrammacommissies. Met deze notitie wil de coalitie duidelijk maken wat belangrijk is om in de programma’s voor de Tweede Kamerverkiezingen in 2021 op te nemen, om mensen met een laag inkomen perspectief te bieden. Het advies aan de politieke partijen bevat de volgende zes aanbevelingen, die in de notitie worden uitgewerkt:

  1. Een toereikend inkomen voor alle inwoners van Nederland;
  2. Stop onnodige verhoging van schulden;
  3. Een eenvoudig systeem van regelingen en toeslagen;
  4. Ruimte voor overheden om te komen tot échte oplossingen voor problematische schulden;
  5. Verminder de woon- en energielasten voor minima;
  6. Een integrale aanpak van armoede en schulden, preventie en empowerment.

De komende tijd zal de Armoedecoalitie gesprekken voeren met Kamerleden en verkiezingsprogrammacommissies om te pleiten voor nadrukkelijke aandacht voor de punten uit ‘Bestaanszekerheid is broodnodig!’.

Een van de door de Armoedecoalitie voorgestelde maatregelen om armoede te verminderen is het afschaffen van de kostendelersnorm. Hier is het NOOM het van harte mee eens.
Klik hier om de notitie te downloaden.


16 april 2020

Verslag voorlichtingstraject SVB en NOOM
Sinds jaar en dag constateren we als NOOM dat voorlichting van belangrijke (overheids)instanties als bijvoorbeeld de Belastingdienst en de SVB niet iedereen in Nederland bereikt. In het bijzonder geldt dat voor migranten(ouderen) die het Nederlands onvoldoende beheersen.
Na eerder te hebben samengewerkt met de Belastingdienst en de Zorgverzekeringslijn om migrantenouderen en -mantelzorgers te informeren over hun rechten en plichten als het gaat om belastingzaken en toeslagen zette het NOOM, in samenwerking met de SVB, de stap om hen te informeren over de rechten en verplichtingen die samenhangen met het recht op AOW, Anw én AIO.
15 verschillende – door de SVB in samenwerking met het NOOM getrainde voorlichters met een migratie-achtergrond, zijn in de periode vanaf oktober 2018 t/m januari 2020 actief geweest. Zij hebben in totaal 88 bijeenkomsten gerealiseerd, waaraan 2.610 mensen hebben deelgenomen.
In een gedetailleerd verslag schetst het NOOM de opzet en uitvoering van de bijeenkomsten, de vragen die bij deelnemers leven, de lacunes in kennis bij deelnemers, de knelpunten in de voorlichting door overheidsorganisaties en de ervaringen die deelnemers hebben gehad met de voorlichting en dienstverlening door de SVB.
Download het verslag

SVB en NOOM bespreken momenteel met elkaar hoe de samenwerking voortgezet kan worden onder de huidige (corona)omstandigheden. Zowel SVB als NOOM onderschrijven de grote behoefte hieraan.


19 maart 2020

DRINGENDE OPROEP NOOM AAN KAMER- EN GEMEENTERAADSLEDEN OM KOSTENDELERSNORM TOT NADERE ORDE OP TE SCHORTEN

(Migranten)ouderen en jongeren met te weinig inkomen om van te leven en/of zonder woning hebben uw steun nodig.                                                                                                                                                                 
Foto: Zen

Geachte Kamer- en Gemeenteraadsleden,

in deze bijzonder heftige tijden vraagt het NOOM uw aandacht voor dit artikel dat gisteren in De Kanttekening is verschenen over de zgn. bankslapers: Caribische bankslapers in Nederland blijven onder de radar. De tijd dringt.

Hierin wordt de kostendelersnorm als één van de oorzaken genoemd van de schrijnende situatie waarin een groeiend aantal mensen, in het bijzonder oudere migranten, zijn beland.

Ook de FNV besteedt in het eerste 2020-nummer van haar magazine uitgebreid aandacht aan de kostendelersnorm middels een interview met 2 gedupeerden.

De groei van het aantal daklozen en bankslapers onder zowel jongeren als (migranten)ouderen staat niet los van de kostendelersnorm.

Steeds meer maatschappelijke organisaties zijn doordrongen van de negatieve gevolgen van de kostendelersnorm en/of hebben de afgelopen jaren de politiek opgeroepen deze zgn. ‘mantelzorgboete’ af te schaffen, waaronder ANBO, Armoedecoalitie Utrecht, Bijstandsbond, COSBO-Stad-Utrecht, FNV, Ieder(in), IOT, KBO-PCOB, Landelijke Armoedecoalitie, Landelijke Cliëntenraad, MantelzorgNL, MIND Landelijk Platform Psychische Gezondheid, NOOM, Sociaal Werk Nederland, SMN, Koepel Gepensioneerden, Valente en Werkplaats COMO.

Onderaan deze email vindt u een overzicht van tweets met argumenten dan wel oproepen van verschillende organisaties en individuele personen om de kostendelersnorm niet meer toe te passen. Dit overzicht is verre van volledig en slechts bedoeld om u een indruk te geven van de hoeveelheid organisaties en personen die sinds de invoering van de kostendelersnorm in 2015 zich – via Twitter – hebben verzet tegen en/of hebben gewezen op de nadelige gevolgen ervan. 

De afgelopen jaren zien we dat als het gaat om het vinden van oplossingen voor degenen die door de kostendelersnorm in de problemen komen, gemeenten naar de landelijke politiek wijzen en de minister van Sociale Zaken op zijn beurt naar gemeenten.

Langzamerhand dringt bij steeds meer (politieke) partijen het besef door dat de kostendelersnorm – als alle maatschappelijke kosten worden meegerekend – meer kost dan het opbrengt. Hoelang moeten we echter nog wachten totdat een volgende motie kostendelersnorm wél de steun krijgt van de meerderheid van de Tweede Kamer?

Vanuit het NOOM doen we een dringend beroep op u alles in het werk te stellen om de kostendelersnorm af te schaffen dan wel op z’n minst – in deze moeilijke tijd – de toepassing ervan op te schorten. 

(Migranten)ouderen en jongeren met te weinig inkomen om van te leven en/of zonder woning hebben uw steun nodig. 

Klik hier voor de lijst met tweets met argumenten dan wel oproepen van verschilellende organisaties en individuele personen om de kostendelersnorm niet meer toe te passen.

4 februari 2020

Rondetafelgesprek Ouderdomsregelingen
‘Maak inkomensondersteunende ouderenregelingen simpeler en toegankelijker. Kijk naar de voorwaarden’

De Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen (AIO) is een ingewikkelde en complexe regeling. Met als gevolg dat veel AOW’ers die er wel recht op hebben er geen gebruik van maken. De Tweede Kamercommissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid besloot daarom tot het houden van een rondetafelgesprek hierover. Aanleiding was het rapport van de Algemene Rekenkamer Ouderdomsregelingen ontleed. Doel van dit gesprek was in beeld te brengen wat de praktijk is van ouderdomsregelingen en hoe die beter benut kunnen worden. De commissieleden luisterden naar de bevindingen en adviezen van vertegenwoordigers van ouderen, uitvoeringsdeskundigen en wetenschappers en vroegen naar hun voorstellen om de ouderenregelingen te verbeteren.

Zo stelde KBO-PCOB directeur Manon Vanderkaa dat het huidige vangnet tegen armoede onvoldoende functioneert. Onbekendheid met de regeling is een oorzaak van onderbenutting van de regeling, maar er is ook angst om deze aan te vragen, omdat men bang is fouten te maken bij de aanvraag en met terugbetalingen en boeten te worden geconfronteerd. Zij stelt een actieplan voor om de situatie te verbeteren, bestaande uit:

  1. een jaarlijkse monitor van het ondergebruik van de ouderdomsregelingen;
  2. onderzoek naar verbetering van de regelingen;
  3. onderzoek hoe de privacy belemmeringen van gegevensuitwisseling te minimaliseren, zodat de SVB  kan beschikken over de benodigde gegevens over inkomen en vermogen van UWV en Belastingdienst en betrokkenen actiever op regelingen kan wijzen;
  4. inzetten van de netwerken van de seniorenorganisaties om de ouderen te informeren.

Namens het NOOM onderschreef Lucia Lameiro de bevindingen van KBO-PCOB volledig, alsook die van de ANBO en KBO-Brabant en scherpte die verder aan. Zij wees erop dat 40% van de 65+ers met een migratie-achtergrond in armoede leeft (t.o.v. 2,5% van hun leeftijdgenoten zonder migratieachtergrond). Zij komen maandelijks gemiddeld € 250,- per maand tekort om van te leven. Dat is schrijnend, temeer daar veel van de aanbevelingen die in dit overleg worden voorgesteld al eerder naar voren zijn gebracht door o.a. het NOOM. Deze aanbevelingen hebben echter niet geleid tot verbeteringen, ondanks dat minister Koolmees de armoede onder migrantenouderen sociaal onaanvaardbaar heeft genoemd. Het NOOM mist dan ook de urgentie en roept de Kamer op om, uiteraard na toetsing van de voorwaarden, de toegang tot de inkomensondersteunende voorzieningen zoals de AIO, maar ook de huur- en zorgtoeslag, te versimpelen. Om die reden staat het NOOM dan ook niet afwijzend t.a.v. het koppelen van de bestanden van de verschillende instanties aan die van de SVB om armoede effectiever te kunnen bestrijden.
Meerdere sprekers, zoals mw. Ten Hoorn-Boer van DIVOSA, dhr. Vonk van de Rijksuniversiteit Groningen en dhr. Goudswaard van Universiteit Leiden, vragen zich af in hoeverre privacy-argumenten zwaarder mogen wegen dan het oplossen van armoede. Temeer daar bij andere regelingen, zoals bijv. in de schuldhulpverlening, uitzonderingen worden gemaakt als daar goede gronden voor zijn. Die goede gronden zijn er volgens mw. Smits van Pharos: de impact van leven in armoede zien we terug in de slechtere gezondheid van betrokkenen en de grote gezondheidsverschillen tussen de lagere en hogere inkomensgroepen. Meer onderzoek gaat een oplossing dan ook niet dichterbij brengen, gezien alle informatie die reeds voorhanden is.

Volgens het NOOM is het ook niet nodig om nader te onderzoeken naar de achtergronden van de onderbesteding van de AIO en andere inkomensregelingen. Die zijn genoegzaam bekend: de complexiteit van de regelingen, in combinatie met laaggeletterdheid en beperkte digitale vaardigheden van veel ouderen, al dan niet met een migratie-achtergrond. Wat volgens het NOOM wezenlijk zal bijdragen aan een hoger gebruik van de armoederegelingen is aan de ene kant het afschaffen van de kostendelersnorm en aan de andere kant het versoepelen van de voorwaarden (de vermogens-toets). Zij roept dan ook de Kamerleden op om hier nog eens naar te kijken, aangezien bij andere inkomensondersteunende regelingen, zoals de IOW, IOAW en IOAZ, de vermogens van oudere werklozen wél buiten beschouwing worden gelaten.

Eensgezindheid
Het NOOM is blij met de bijval en steun vanuit de verschillende sprekers, die het opvallend eens zijn met elkaar. Of het nu de wetenschappers zijn vanuit de Universiteit Leiden, Rijksuniversiteit Groningen, Hogeschool Utrecht en/of Pharos, of de (uitvoerings)deskundigen van de SVB, NIBUD, Divosa en de ouderenorganisaties; zij onderschrijven de noodzaak :

  • meer voorlichting (bijv. in samenwerking met de organisaties die betrokkenen weten te bereiken, zoals het NOOM) en indien nodig een meer persoonlijke benadering;
  • versimpeling van de inkomensondersteunende regelingen, waarbij opnieuw wordt gekeken naar de voorwaarden;
  • koppeling van bestanden en (uiteraard na toetsing)automatische toekenning;
  • en last but not least: automatische erkenning van de – voor hun komst naar Nederland – door voormalige Rijksgenoten opgebouwde AOW-jaren. De grote aanwezigheid van Surinaamse en Caribische ouderen in de zaal maakte grote indruk op de Kamerleden, die zich geroepen voelen om hier nog eens naar te kijken.

Woensdagmiddag 19 februari vindt het Algemeen Overleg Pensioenonderwerpen/AOW plaats. Het NOOM roept de Tweede Kamerfracties op minister Koolmees (nogmaals) te verzoeken om met maatregelen te komen die wél zullen leiden tot een hoger gebruik van de regelingen om hiermee de armoede onder ouderen in Nederland, in het bijzonder migrantenouderen, drastisch te verminderen. Zodat de AIO niet meer ‘wereldkampioen is van de regelingen waar de helft van de mensen die er recht op heeft er geen gebruik van maakt’ (aldus D66 Tweede Kamerlid Van Weyenberg tijdens de hoorzitting).

Voor het videoverslag van het Rondetafelgesprek: klik hier (Inbreng NOOM vanaf 13:13).


28 januari 2020

Kamervragen AOW gat in Nederland wonende Surinamers
Leden van de Tweede kamer  van Weyenberg, (D66) en Slootweg (CDA) hebben vragen ingediend over het AOW-gat van in Nederland wonende mensen met een Surinaamse achtergrond. Het kabinet zegt al jaren wat er niet gedaan  kan worden voor deze groep mensen. Met de kamervragen wordt beoogd te achterhalen wat er wél zou kunnen.
Lees de kamervragen

15 november 2019

NOOM reactie rapport rekenkamer ondergebruik AIO
Ouderen die onder het bijstandsniveau uitkomen hebben vaak onvoldoende AOW-rechten opgebouwd (bijvoorbeeld door verblijf in buitenland) of moeten het als stel doen met één uitkering, omdat de jongere partner nog geen AOW krijgt. Zij kunnen een beroep doen op een aanvulling via de AIO regeling. Uit een op 13 november uitgebracht rapport van de Algemene Rekenkamer blijkt dat 48 tot 56 % van de rechthebbende huishoudens geen beroep doet op de aanvullende AIO-uitkering. In een een reactie op het rapport van de Rekenkamer stelt het NOOM dat het niet aanvragen van AIO een van de factoren is die bijdragen aan de armoede onder oudere migranten. In de reactie geeft NOOM enkele redenen voor het niet aanvragen van AIO door oudere migranten en doet het aanbevelingen voor verbetering, zoals:

  • (na koppeling van gegevensbestanden) automatische toekenning van inkomensvoorzieningen als huur- en zorgtoeslag en de AIO;
  • verruimen van de voorwaarden voor voorzieningen als de AIO die onvoldoende rekening houden met de situatie van de ouderen waarvoor de regeling juist is bedoeld, zoals:
    • verhoging van de vermogensgrens;
    • afschaffing van de kostendelersnorm;
    • verlenging van het maximaal toegestane verblijf in buitenland tot een half jaar.

Klik hier voor het nieuwsbericht van de Algemene Rekenkamer
Klik hier voor een reportage van Nieuwsuur, waarin oudere migranten en ouderenadviseurs zich uitspreken over dit onderwerp (vanaf 24:30).


3 juni 2019
Rondetafelgesprek Arme ouderen

NOOM was één van de sprekers tijdens het rondetafelgesprek ‘Arme ouderen’, op uitnodiging van de Tweede Kamer vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid. NOOM-coördinator Lucía Lameiro García lichtte de schrikbarende armoede onder migrantenouderen toe, hierbij gebruikmakend van cijfers van o.a. CBS en SCP, alsook van de signalen die door het NOOM de afgelopen jaren zijn opgehaald in de contacten met ruim 20.000 migrantenouderen in heel Nederland.

Klik hier voor de factsheet ‘Armoede onder migranten-55-plussers’.

Klik hier voor de uitgebreidere NOOM position paper rondetafelgesprek arme ouderen.


16 juni 2017
Kostendelersnorm houdt gemoederen in Tweede Kamer nog steeds bezig.
Vanuit het NOOM constateren we met blijdschap en opluchting dat met de brief van staatssecretaris Klijnsma naar de gemeenten (d.d. 12 december 2016) de kous nog lang niet af is wat de kostendelersnorm betreft. In deze brief wees de staatssecretaris de gemeenten erop dat zij AOW-gerechtigde ouderen die gekort worden vanwege toepassing van de kostendelersnorm tegemoet mogen komen. Zij stelde hiervoor 7,5 miljoen euro beschikbaar voor 2017 en 2018.
Naar de mening van het NOOM is dit echter een schijnoplossing. Het is een zeer beperkt bedrag dat voor alle gemeenten in Nederland is bedoeld en bovendien niet is geoormerkt. Ook leert de ervaring dat de voorlichting van de overheid aan oudere migranten ernstig tekortschiet. Bovendien is het aanvragen, maar vooral ook het toegekend krijgen van bijzondere bijstand, een behoorlijk complexe exercitie. Gewone burgers – laat staan die met een taalachterstand – komen daar vaak niet doorheen. Daarbij komt dat niet elke gemeente deze middelen zal besteden aan datgene waarvoor ze eigenlijk bedoeld zijn: het repareren van het financiële gat dat ontstaat als zorgbehoevende ouderen en hun kinderen samenwonen. Waardoor een oudere in bijv. de gemeente Den Bosch wel compensatie krijgt en een andere oudere – die onder precies dezelfde situatie maar in een andere gemeente woont – niet!
Dit betekent dat maar weinig ouderen op de hoogte zullen raken van deze mogelijkheid en dus ook uiteindelijk financieel zullen worden gecompenseerd. Hoezeer de NOOM-voorlichters zich ook zullen inspannen om (migranten)ouderen te informeren en te adviseren om bijzondere bijstand aan te vragen.
Om die reden heeft het NOOM, in wisselende samenstelling met andere ouderen- en migrantenorganisaties als KBO-PCOB, NVOG, KNVG, ANBO, IOT, SMN en COSBO-Stad-Utrecht, de afgelopen weken intensief gelobbyd. In de eerste plaats om de kostendelersnorm opnieuw op de Tweede Kameragenda te krijgen. In de tweede plaats, met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen maart 2018, stuurden we ook een brief naar gemeenteraadsleden én de besturen van de politieke partijen die de partijprogramma’s aan het schrijven zijn.

Voor de brief die we hierover stuurden aan de informateur en de bij de formatie betrokken fractievoorzitters, klik hier>>
Voor dit moment is er een klein succesje geboekt. Dinsdagmiddag 13 juni werden maar liefst 2 moties betreffende de mantelzorgboete in de Tweede Kamer ter stemming gebracht.
De motie van ChristenUnie Tweede Kamerlid Carla Dik-Faber was gericht op het afschaffen van de mantelzorgboete voor AOW-gerechtigden met een AIO-uitkering. Carla Dik-Faber beriep zich hierbij op het besluit een week eerder van het kabinet om de kostendelersnorm voor AOW-gerechtigden definitief niet in te voeren (Voorjaarsnota, d.d. 1 juni 2017). Als reden hiervoor gaf het kabinet aan dat niet duidelijk kan worden gemaakt of de invoering van deze maatregel een effect heeft op de zorg van kinderen voor hun ouders op leeftijd en van ouders voor kinderen die zorg nodig hebben. Volgens Dik-Faber worden mensen met een onvolledige AOW en daarnaast een aanvullende inkomensvoorziening ouderen (AIO) wél getroffen door de kostendelersnorm, terwijl ook voor deze groep niet duidelijk kan worden gemaakt wat het effect van de maatregel is voor de verlening van mantelzorg.
Daarnaast was er ook een motie ingediend door 50Plus, SP en DENK. Zij verzochten de regering om de mantelzorgboete voor alle mantelzorgers af te schaffen. Deze motie werd verworpen.
Tot onze grote teleurstelling kreeg ook de motie van de ChristenUnie géén Kamermeerderheid, maar werd aangehouden. Dat betekent echter wel dat achter de schermen nog naar een oplossing wordt gezocht. We zullen dus in de komende tijd blijven lobbyen. Ook doen we een beroep op u om Kamerleden en politieke partijen te blijven verzoeken om de kostendelersnorm voor alle AOW-gerechtigden in Nederland af te schaffen: een maatregel waar niemand bij gebaat is en die in alle opzichten haar doel voorbij schiet. Zeker gezien ook de snelle stijging van het aantal oudere migranten de komende jaren én het tekort aan personeel in de zorg.


24 januari 2017
AOW-gat oudere migranten iets kleiner…
Het is tegenstrijdig, maar oudere migranten hebben een heel klein beetje baat bij de verhoging van de AOW-leeftijd. Dat betekent namelijk dat er 2 jaar bij komen om de 100% AOW-opbouw te bereiken. Volgens recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) hadden Nederlanders met een migratieachtergrond in 2015 een AOW-aanspraak van gemiddeld 77 procent, 2 procent meer dan tien jaar daarvoor.
Het CBS zegt dat vooral de verhoging van de AOW-leeftijd gunstig uitpakt voor migranten. Vroeger bouwden ze op tussen hun 15de en 65ste levensjaar, nu tussen hun 17de en 67ste. Mensen die op latere leeftijd naar Nederland komen, hebben dus extra tijd om aanspraken op te bouwen.
Wel zijn er relatief grote verschillen tussen de verschillende migrantengroepen, blijkt uit de CBS-cijfers. Zo hebben Nederlanders met een Surinaamse achtergrond een gemiddelde AOW-aanspraak van 91%, terwijl migranten uit bijvoorbeeld Afrikaanse landen of het Midden-Oosten op gemiddeld 65 procent zitten. Turkse en Marokkaanse Nederlanders hebben AOW-aanspraken van 88% opgebouwd en Caribische ouderen van 83%. Voor inwoners met een Nederlandse achtergrond is de gemiddelde opbouw 99%.
Natuurlijk is het goed nieuws dat het AOW-gat voor de oudere migranten gemiddeld iets is gedaald. Maar echt een reden om te juichen is dit nieuws niet:

  • Het gaat maar om een heel kleine verbetering voor de groep als geheel. Oudere migranten met een groot AOW-gat zullen van deze kleine verbetering nauwelijks iets merken in hun portemonnee. Oudere migranten die een Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen (zgn. AIO-uitkering) krijgen om hun inkomen aan te vullen, zullen zelfs helemaal niets merken van deze hogere AOW-opbouw.
  • Migrantenouderen hebben vaak al jaren een zeer laag inkomen. Voor velen was het al moeilijk om aan het werk te blijven tot de AOW-leeftijd. Door de verhoging daarvan is het nog moeilijker geworden om betaald aan de slag te blijven. Velen zijn door langdurige werkloosheid aangewezen op een bijstandsuitkering. Vaak is hun gezondheid door allerlei oorzaken (onder andere beroepsziekten als gevolg van werken in risicovolle sectoren) slecht.
  • De afschaffing van de partnertoeslag AOW heeft met name Turkse en Marokkaanse ouderen geraakt. Deze afschaffing is doorgevoerd vanuit de overweging dat tegenwoordig in de meeste gezinnen man en vrouw beide buitenshuis werken en de partnertoeslag dus niet meer nodig is. Echter in de Turkse en Marokkaanse gemeenschappen is het leeftijdsverschil tussen man en vrouw vaak veel groter dan in Nederland gebruikelijk is. Dat betekent dat het gezin het financieel moeilijk krijgt als de man de AOW-leeftijd heeft bereikt, terwijl zijn partner niet werkt en zij aangewezen zijn op alléén zijn AOW.
  • Het komt regelmatig voor dat migrantenouderen geen of maar een heel klein pensioen hebben. Dat betekent dat zij het tekort aan AOW daaruit onvoldoende kunnen compenseren.
  • Gelukkig bestaat de mogelijkheid van de Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen. Dit is echter een bijstandsuitkering en daar gelden allerlei strenge criteria voor. Voor een deel van de migrantenouderen is het daarom geen optie om hiervan gebruik te maken.
  • Tot slot: als ouderen met AOW en een AIO-uitkering besluiten om in te trekken bij hun kinderen omdat zij zelf zorg nodig hebben, of nog een kind bij hen in huis hebben dat bijvoorbeeld zorg behoeft, dan wordt hun AIO, op grond van de kostendelersnorm, met enkele honderden euro’s gekort.

Voor meer informatie, klik hier>>

Op vrijdag 13 januari 2017 besteedde de NOS op Radio 1 aandacht aan het CBS-rapport. Lucía Lameiro García kreeg gelegenheid om hierop te reageren. Daar wees zij op de zorgelijke financiële situatie van veel ouderen in de achterban van NOOM.

Voor de jaarlijkse geactualiseerde presentatie over AOW en pensioenen van NOOM, klik hier>>


10 november 2016
Woningdelers met bijstand onevenredig hard gekort op uitkering
Onlangs verscheen een onderzoek van Regioplan naar de gevolgen van de kostendelersnorm, uitgevoerd in opdracht van de gemeente Amsterdam. Met genoegen heeft het NOOM, als belangenbehartiger van migrantenouderen in Nederland, kennis genomen van de uitkomsten hiervan. Mensen in de bijstand die met anderen in een huis wonen, houden te weinig geld over om van te leven, luidt de conclusie. Dit komt omdat zij minder kosten kunnen delen dan gedacht (denk bijvoorbeeld aan zorgkosten, verzekeringen, kledinggeld). Hierdoor zakken zij onder de grens van wat ze per maand nodig hebben, zelfs voor noodzakelijke uitgaven. Alleenstaanden in de bijstand blijken door de korting zo’n 120 euro per maand tekort te komen voor de noodzakelijke uitgaven, gezinnen met kinderen zelfs 200 euro.

AIO is bijstand
Het NOOM heeft de zeer vergaande gevolgen van de kostendelersnorm de afgelopen periode meerdere malen aangekaart bij en besproken met staatssecretaris Klijnsma en minister Asscher van SZW. Steeds kregen we nul op het rekest. Ook de gezamenlijke klacht die het NOOM samen met SMN, IOT en KBO-PCOB indiende bij het College voor de Rechten van de Mens had niet het gewenste resultaat: volgens het College moeten AOW-ers met een Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen (AIO) in de eerste plaats worden beschouwd als bijstandsgerechtigden en niet als AOW-gerechtigden. De kostendelersnorm mag dus op hen worden toegepast. Dat zij hiermee feitelijk worden gestraft voor het krijgen van mantelzorg door (en/of het verlenen van mantelzorg aan) een inwonend familielid doet er niet toe. Dit is nogal wrang omdat juist dit argument doorslaggevend is geweest om de invoering van de kostendelersnorm in de AOW uit te stellen en wellicht helemaal af te stellen.

AIO-ers en wanbetalersregeling ziektekostenverzekering
Daarbij blijkt de overheid ook nog eens met twee maten te meten als het gaat om AOW-ers met een AIO-uitkering. Zo blijkt dat deze zelfde AIO-ers niet in aanmerking komen voor de nieuwe wanbetalersregeling voor bijstandsgerechtigden die hun ziektekostenpremie niet kunnen betalen (zgn. Regeling uitstroom van bijstandsgerechtigden uit het bestuurlijk premieregime van de Zorgverzekeringswet) die in juli 2016 in werking is getreden. Om voor deze gunstige regeling in aanmerking te komen moeten bijstandsgerechtigden namelijk aan een aantal voorwaarden voldoen. AIO-ers komen niet hiervoor in aanmerking, omdat zij zgn. geen ‘stabiele’ bijstandsuitkering hebben.

Korting voor kostendelers te hoog
Het onderzoek van Regioplan onderbouwt en toont helder aan dat de korting waarmee kostendelers worden geconfronteerd, dermate hoog is dat mensen hierdoor in financiële problemen (kunnen) geraken, met alle gevolgen van dien. Wij zullen de uitkomsten van dit onderzoek dan ook meenemen in onze contacten met politieke partijen.

Voor het onderzoek van Regioplan, klik hier>>

20 September 2016
Kabinetsplannen voor 2017: voor ouderen toch geen reden om te juichen!
Het gaat goed met de Nederlandse economie en daar moet iedereen van mee profiteren. Helaas, als we goed kijken naar de (reparatie)maatregelen die het verlies van koopkracht van ouderen van de afgelopen 8 jaar zouden moeten compenseren, is er géén reden om te juichen. Dat blijkt uit het onderzoek dat door het NIBUD is uitgevoerd in opdracht van de samenwerkende ouderenorganisaties KBO-PCOB, KNVG, NVOG en het NOOM.
Gemeld moet worden dat Prinsjesdag dit jaar ook voor ouderen positief nieuws brengt: de AOW-uitkeringen stijgen met 1,1%, de ouderenkorting stijgt structureel met € 105,- euro per jaar en ook de huurtoeslag stijgt met € 10-15,- per maand. Echter, de aanvullende pensioenen zullen ook dit jaar niet worden geïndexeerd en zullen in sommige gevallen zelfs worden verlaagd. Daarnaast zal ook het verschil tussen de bijstandsnorm en de AOW dit jaar opnieuw toenemen. AOW-gerechtigden met een AIO-aanvulling zullen dit in hun portemonnee merken.
De koopkracht van ouderen wordt echter niet alleen door de AOW en/of belastingmaatregelen bepaald. De noodzakelijke uitgaven voor zorg waar relatief veel ouderen mee te maken hebben, zijn de afgelopen jaren explosief gestegen.
Positief is dat de inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet (die wordt ingehouden op het inkomen van ouderen) iets daalt, dat de zorgtoeslag voor de laagste inkomens iets omhoog gaat en dat het verplichte eigen risico niet zal stijgen. Daar staat echter tegenover dat de nominale premie voor de zorgverzekering wel zal stijgen en dat er ook gemeenten zijn die het komende jaar een hogere eigen bijdrage zullen vragen voor huishoudelijke hulp.
Over de afgelopen 5 jaar bezien is een alleenstaande AOW-er zonder aanvullend pensioen per jaar € 1.017,- meer kwijt aan zorguitgaven (voor een echtpaar is dit bedrag € 1.484,-).
Een alleenstaande AOW-er met een aanvullend pensioen tot € 10.000,- is per jaar € 2.446,- meer kwijt dan in 2011 en een echtpaar zelfs € 3.439,- meer.
Deze verdubbeling van de zorgkosten voor chronisch zieken en gehandicapten betekent concreet dat in de laagste inkomensgroepen mensen die veel zorg nodig hebben in 5 jaar tijd maandelijks € 115,- meer zijn gaan betalen voor hun zorgkosten; bron: Ieder(in)

De gevolgen van een dergelijke hoge stijging van zorgkosten met tegelijkertijd dalende koopkracht laat zich raden: veel ouderen en chronisch zieken stellen hun bezoek aan huisarts en/of specialist uit, met alle gevolgen van dien. Het NOOM is het dan ook met Ieder(in) eens dat er een maximum moet worden gesteld voor wat mensen in totaal aan zorg moeten betalen om de zorg voor iedereen betaalbaar en toegankelijk te houden.
Door de ingezette decentralisatie kunnen gemeenten op verschillende manieren hun inwoners tegemoet komen in de zorgkosten die zij moeten maken:

  • Een lagere eigen bijdrage Wmo of maatwerkvoorziening dan de landelijke regeling;
  • Een zorgverzekering die het restant van de eigen bijdrage (gedeeltelijk) vergoedt;
  • Een Regeling Tegemoetkoming Meerkosten, waaruit tegemoetkoming mogelijk is voor een aantal veel voorkomende zorgkosten;
  • Een vergoeding voor het verplichte eigen risico;
  • Een maatwerkvoorziening voor verschillende vormen van zorg zoals hulp bij het huishouden;
  • Voor extra zorg worden algemene voorzieningen geboden, waarbij voor de lagere inkomens een lager tarief geldt;
  • Een Stadspas waarmee korting mogelijk is op allerlei activiteiten;
  • In individuele gevallen is bijzondere bijstand mogelijk.

Het verschil tussen een gemeente die dergelijke compensatiemaatregelen neemt en een gemeente die dat niet doet kan oplopen tot wel € 1.896,- voor een alleenstaande AOW-er zonder aanvullend pensioen (€2.095,- voor een echtpaar).
Uit de positieve berichten over de reparatie van de koopkracht van ouderen die in de media de boventoon voeren, kan worden geconcludeerd dat het kabinet zich de onvrede van de ouderen en hun organisaties heeft aangetrokken. Denk bijv. aan de actie ‘Stop-de-stapeling’ en de verschillende overleggen die we met minister Asscher en staatssecretaris Klijnsma hebben gevoerd. Echter, het kabinet heeft niets gedaan aan het enorme verlies aan koopkracht van de afgelopen jaren én de groeiende kloof die is ontstaan tussen gepensioneerden en werkenden. Een kloof die volgens het CBS de afgelopen 15 jaar met 30% is gegroeid.

Om die reden zal het NOOM zich de komende periode blijven inzetten om te bereiken dat:

  • De kloof in koopkrachtontwikkeling tussen gepensioneerden en werkenden kleiner in plaats van alsmaar groter wordt;
  • Mensen die zwaarder geraakt worden door een stapeling van hoge zorgkosten, huurlasten, niet-indexeren pensioenen en fiscale maatregelen worden gecompenseerd;
  • De grote gemeentelijke verschillen in zorg en ondersteuning worden gedempt.

Voor het onderzoek van het NIBUD naar de koopkrachtontwikkeling van ouderen, klik hier>>


Juni 2016
Kostendelersnorm: zitting van het College voor de Rechten van de Mens op 27 juni gaat niet door
Eerder meldden wij u dat op maandag 27 juni aanstaande de zitting zou plaatsvinden van het College van de Rechten van de Mens om een oordeel te vellen over de klacht van IOT, KBO, KNVG, NVOG, PCOB, SMN én NOOM naar aanleiding van de invoering van de kostendelersnorm voor ouderen met een AIO. Het College heeft echter besloten om géén zitting te houden. Volgens het college is vooralsnog géén sprake van vergelijkbare gevallen.

Het College stelt zich met andere woorden op het standpunt dat de situatie van ouderen die een AOW-uitkering ontvangen niet vergelijkbaar is met de situatie van ouderen die, al dan niet naast een AOW-uitkering, een AIO-uitkering ontvangen. Om die reden zou staatssecretaris Klijnsma niet in strijd handelen met de gelijke behandelingswetgeving.
Het NOOM en de andere belangenorganisaties die de klacht hebben ingediend zijn echter van mening dat er indirect onderscheid naar ras wordt gemaakt bij de toegang tot mantelzorg, waarbij de situatie van AOW-gerechtigden en AIO-gerechtigden wél vergelijkbaar is. Om die reden zullen wij vóór het gestelde termijn van 4 juli het College nogmaals op onze argumenten wijzen. Mogelijk volgt dan alsnog een zitting. Wij houden u op de hoogte.

Mei 2016
Mantelzorgboete voor ouderen met AIO in het nieuws
Het NOOM heeft grote zorgen over de kostendelersnorm die sinds 1 januari 2015 geldt voor ouderen met een AIO (Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen). Aangezien 90% van de ouderen met AIO migrant zijn doet het NOOM er alles aan om dit probleem onder de aandacht te brengen. Hun inkomen wordt met soms wel enkele honderden euro’s per maand gekort als zij bij kinderen, familieleden of vrienden inwonen om mantelzorg te geven dan wel te ontvangen. Een onbegrijpelijke maatregel, aangezien hetzelfde kabinet dat deze maatregel heeft ingevoerd propageert het bieden van mantelzorg te stimuleren.
Inmiddels is bekend dat de zitting van het College van de Rechten van de Mens om een oordeel te vellen over de klacht die IOT, KBO, KNVG, NVOG, PCOB, SMN én NOOM hebben ingediend, zal plaatsvinden op 27 juni.
In de afgelopen periode zijn over deze problematiek twee artikelen verschenen waaraan het NOOM medewerking heeft verleend.
Artikel in Trouw (23 april 2016), klik hier>>


Mei 2016
Ouderenorganisaties in actie voor koopkracht: Stop de stapeling!
Hartenkreet van senioren aan de politiek
Senioren springen niet snel op de barricade. Ook niet als ze keer op keer merken dat ze nog meer moeten inleveren. Tot vandaag. Duizenden senioren vragen via e-mail en briefkaarten aan politiek Den Haag: neem maatregelen om de koopkracht van ouderen te beschermen!

Ouderenorganisaties KBO, NVOG, KNVG, PCOB en NOOM roepen hun leden, samen 600.000 sterk, op om de Tweede Kamer een persoonlijke kaart of mail te sturen.
Hierbij drukken de senioren de Kamerleden op het hart om de inkomens van 65-plussers te sparen en de koopkracht te herstellen. Het is de hoogste tijd, het water staat veel senioren al aan de lippen. Dit blijkt uit eigen onderzoek van de seniorenorganisaties en uit de vele verhalen die er binnenkomen.

Kosten lopen op
Lang niet alle 3,5 miljoen ouderen in Nederland hebben het zo goed als soms wordt beweerd. Integendeel. Mede door stapeling van kabinetsmaatregelen hebben ouderen al acht jaar op rij steeds minder te besteden. Velen kunnen de oplopende kosten niet meer betalen.
Ouderen willen ook op financieel gebied op dezelfde wijze behandeld worden als andere bevolkingsgroepen.

Dit vragen ze aan het kabinet, via mail, e-card en briefkaart:
•Herstel de koopkracht
•Geen verlaging van pensioenen
•Stop verhoging van zorgkosten
•Schrap de mantelzorgboete
•Verhoog de ouderenkorting
•Maak afschaffing ouderentoeslag ongedaan
•Herstel inkomensondersteuning AOW’ers

Kortom: stop de stapeling!

Kijk ook op http://www.stopdestapeling.nu/

Bovenstaande tekst is op 20 mei 2016 verspreid in een persbericht.
Namens de ouderenorganisaties is voor nadere informatie beschikbaar:
Jaap van der Spek, voorzitter NVOG; M: 06-22445140

Verstuur ook een E-card! Klik hier>>

Maart 2016
Koopkracht ouderen blijft dalen – ouderenorganisaties in actie
De laatste voorspellingen van het CPB beloven niet veel goeds: de koopkracht van ouderen zal in 2017 voor het achtste jaar op rij dalen. Dit heeft verschillende oorzaken. Het opnieuw niet indexeren van de pensioenen is er daar één van. Echter, voor de komende jaren moeten ouderen ook serieus rekening houden met een korting op hun pensioen. Dergelijke berichten komen hard aan bij ouderen, die er tot voor kort vanuit konden gaan dat hun pensioen waardevast was.

De daling van de koopkracht van ouderen is in werkelijkheid echter fors hoger dan de officiële cijfers doen geloven. Vooral de alsmaar stijgende zorgkosten en eigen bijdragen leiden ertoe dat de koopkracht van zorgbehoevende ouderen flink daalt. De ongelijke verdeling van de belastingmeevallers over werkenden en niet werkenden, waardoor laatstgenoemden niet of nauwelijks profiteren van de aantrekkende economie, is tegen deze achtergrond van jarenlang koopkrachtverlies van ouderen, al helemaal niet te rijmen.

Voor de samenwerkende ouderenorganisaties KNVG, NOOM, NVOG, PCOB en Unie KBO, die samen drie miljoen gepensioneerden vertegenwoordigen, is de maat dan ook vol. Naast een manifest, gesprekken met de verantwoordelijke minister en de politieke partijen, zullen nu ook andere acties volgen om de politiek tot inkeer te laten komen. We houden u hiervan op de hoogte.

Voor het manifest van de ouderenorganisaties, klik hier>>

Klacht ingediend bij het College voor de Rechten van de Mens
Ouderen met een onvolledige AOW en een Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen (AIO), in de praktijk voor 90% migranten ouderen, hebben sinds 2015 ook nog eens te maken met de gevolgen van de kostendelersnorm. Hun inkomen wordt met soms wel enkele honderden euro’s per maand gekort als zij bij kinderen, familieleden of vrienden inwonen om mantelzorg te geven dan wel te ontvangen. Een onbegrijpelijke maatregel, aangezien hetzelfde kabinet dat deze maatregel heeft ingevoerd propageert het bieden van mantelzorg te stimuleren.

De ouderenorganisaties juichen het toe dat de invoering van de kostendelersnorm voor AOW-ers is uitgesteld om het bieden van mantelzorg niet in de weg te staan. Om precies dezelfde reden zou ook de invoering van de kostendelersnorm voor AOW-ers met een AIO-uitkering moeten worden uitgesteld. Door de mantelzorgrelaties van AOW-gerechtigden zonder AIO-uitkering wél en die van AOW-gerechtigden met een AIO-uitkering níet te beschermen, maakt het kabinet zich naar de mening van de ouderenorganisaties schuldig aan ongelijke behandeling. Zij hebben inmiddels, samen met het Inspraakorgaan Turken in Nederland en het Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders, het College voor de Rechten van de Mens gevraagd om een oordeel hierover te vellen.

 

13 februari 2016
Manifest ouderenorganisaties aan kabinet:
Voorkom korting op pensioenen, maak indexatie mogelijk en geef ook ouderen lastenverlichting zoals iedereen

De gezamenlijke ouderenorganisaties eisen van het kabinet maatregelen om verlaging van de pensioenen in 2017 tegen te gaan en tijdelijke indexering van de pensioenen mogelijk te maken. Daarnaast eisen ze dat de ouderen vanaf 2017 eenzelfde lastenverlichting krijgen als alle andere Nederlanders. Als het kabinet doof blijft voor deze eisen zullen de ouderenorganisaties onder druk van hun leden er niet aan ontkomen om acties te gaan voeren om hun eisen kracht bij te zetten. Dat staat in een manifest dat begin volgende week wordt aangeboden aan het kabinet, de Tweede Kamer en de sociale partners en is ondertekend door KNVG, NVOG, PCOB, NOOM en de Unie KBO.

Ook werkenden worden getroffen
De ouderenorganisaties willen dat het kabinet deze zomer bij de opstelling van de begroting voor 2017 maatregelen treft om kortingen op de pensioenen te voorkomen en indexering en herstel van de koopkracht van de ouderen mogelijk te maken. ‘Het is moeilijk uit te leggen dat het vermogen van de pensioenfondsen in de crisisjaren vanaf 2008 tot vandaag is verdubbeld van 650 naar 1200 miljard euro en dat er desondanks geen geld zou zijn voor indexatie van de pensioenen’, stellen de organisaties in het manifest. Ze wijzen er ook op dat het doorvoeren van kortingen en het niet indexeren niet alleen de koopkracht van de gepensioneerden van vandaag treft, maar ook de toekomstige koopkracht aantast van de werkenden die hun pensioen nog aan het opbouwen zijn.

Onevenwichtige lastenverlichting
De koopkracht van gepensioneerden holt niet alleen achteruit door lagere pensioenuitkeringen, maar ook door de toenemende zorgkosten. De komende jaren zal de eigen bijdrage in de zorgkosten sterk toenemen. Daarom is het onacceptabel dat de ouderen niet delen in de lastenverlichting van 5 miljard euro. ‘De belastingmeevaller is onevenwichtig verdeeld, omdat die grotendeels toevalt aan de werkenden, terwijl ook de koopkracht van de gepensioneerden is gedaald’, stellen de organisaties. De ouderen moeten vanaf 2017 alsnog eenzelfde lastenverlichting ontvangen als de werkenden.

3 miljoen gepensioneerden
De gezamenlijke ouderenorganisaties vertegenwoordigen direct 600.000 leden en indirect drie miljoen gepensioneerden. Zij accepteren daarom niet langer dat ze door het kabinet en de sociale partners niet systematisch betrokken worden bij de vaststelling van het beleid voor ouderen en gepensioneerden.
Voor het Manifest van de gezamenlijke ouderenorganisaties, klik hier>>

Januari 2016
Zoals u van ons gewend bent komt het NOOM ook aan het begin van dit nieuwe jaar weer met een aangepaste presentatie over de AOW en pensioenen. De bedragen zijn aangepast aan de huidige situatie. En een aantal wijzigingen is doorgevoerd.

De presentatie is te downloaden als pdf-bestand. Klik hier>>
Ook is de informatie beschikbaar aangevuld met nadere toelichting. Klik hier>>

Als u graag de presentatie in powerpointversie wilt ontvangen, dan kunt u mailen naar Lucía Lameiro García, E: [email protected]



EERDERE NIEUWSBERICHTEN

22 september 2015
Mantelzorgboete voor ouderen met AIO moet van tafel!
De Tweede Kamer voelde vandaag staatssecretaris Klijnsma aan de tand over de kostendelersnorm, ofwel mantelzorgboete. Uitstel tot 2018, of afstel? Onderbelicht is dat AOW-ers met een AIO-uitkering de boete nu al moeten betalen. Ouderenorganisaties waaronder de Unie KBO en NOOM pleiten voor afschaffing. Directeur Manon Vanderkaa (Unie KBO): “Deze ingevoerde maatregel is volstrekt oneerlijk en moet onmiddellijk van tafel”.
Voor het persbericht, klik hier>>

15 september 2015
Oproep ouderenorganisaties:
Repareer de koopkracht van ouderen écht, zodat ook zij delen in de lastenverlichting!

Vandaag Prinsjesdag. Er wordt veel gesproken over de koopkrachtverbetering die ons te wachten staat. Maar is het wel feest?

Uit de koopkrachtberekening die het Nibud voor de Unie KBO, PCOB, NVOG en NOOM heeft uitgevoerd blijkt geen sprake te zijn van lastenverlichting voor ouderen. Het tegendeel is het geval. Daarnaast is er sprake van onzichtbaar koopkrachtverlies. Doordat veel regelingen door gemeenten worden uitgevoerd, komen de koopkrachteffecten hiervan niet in de koopkrachtplaatjes van het kabinet terecht. Zo blijven ook de grote negatieve gevolgen van de invoering van de kostendelersnorm voor ouderen met een AIO-aanvulling hierbij buiten beeld.

De ouderenorganisaties zullen bij de behandeling van de begroting van SZW opnieuw aandacht vragen voor de negatieve gevolgen van de stapeling van maatregelen die voor de achtste jaar op rij ouderen raken.

Voor persbericht en NIBUD-rapport ‘Koopkrachtverandering van ouderen 2015-2016’, klik hier>>

Oktober 2014
Zorgen om AIO-ers
De laatste tijd is er weer veel te doen over het inkomen van de ouderen met een onvolledige AOW en een AIO (Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen). Dat maakt weer zichtbaar hoe belangrijk het is om op landelijk niveau de belangen van de oudere migranten te behartigen. Immers: van de ouderen met een AIO is 90% migrant!

Twee ontwikkelingen zijn het vermelden waard.

Taaleis
Vlak voor de zomervakantie is bij de Tweede Kamer een wetsvoorstel ingediend voor de Wet taaleis Participatiewet (voorheen Wet WWB, Wet werk en bijstand). Het wetsvoorstel maakt het mogelijk om bijstand van mensen die onvoldoende Nederlands spreken en schrijven, te verlagen of stop te zetten. Ze zouden zo gestimuleerd worden om beter Nederlands te leren zodat ze meer kans zouden hebben op de arbeidsmarkt.
Direct rees de vraag of ook ouderen met een AIO aan de taaleis zouden moeten voldoen. Diverse organisaties hebben hun bezorgdheid over de uitwerking van de taaleis uitgesproken. dat leidde tot kamervragen. Tijdens een ontmoeting van de ouderenorganisaties van de CSO en Minsiter Asscher en staatsecretaris Klijnsma bracht Christina Harrevelt, die deelname namens het NOOM, het punt eveneens ter sprake. dat alles heeft tot een goed resultaat geleid: de taaleis zal niet gelden voor personen die aanvullend op hun AOW een Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen ontvangen.

Einde KOB
Ook nieuw is dat de KOB (Koopkrachttegemoetkoming Oudere Belastingplichtigen) per 1 januari 2015 wordt vervangen door een nieuwe regeling.
Op dit moment krijgt iedereen die AOW ontvangt de tegemoetkoming KOB van € 25,12 per maand. Het maakt niet uit of iemand een volledige of een gedeeltelijke AOW heeft opgebouwd.
De nieuwe inkomensondersteuning AOW is wél afhankelijk van hoeveel AOW-jaren iemand heeft opgebouwd. Voor AOW’ers met een volledige AOW (100% opbouw) verandert er niets. Zij ontvangen een inkomensondersteuning AOW van € 25,12/maand.
Maar voor iedereen met een onvolledige AOW betekent het dat zij met ingang van 1 januari per maand minder geld zullen ontvangen. Voor iemand die bijvoorbeeld 50% AOW heeft opgebouwd, is de inkomensondersteuning AOW 50% van € 25,12 = € 12,56/maand. Dat is per jaar een inkomensachteruitgang van 150 euro. Hoe lager iemands totale inkomen is, hoe zwaarder zo’n achteruitgang weegt. Bijna alle oudere migranten hebben een onvolledige AOW dus zij krijgen allemaal te maken met een lager bedrag aan inkomensondersteuning AOW. Ook hebben oudere migranten vaker een minimuminkomen dan autochtone ouderen.

Belangenorganisaties, waaronder de CSO, Inspraak Orgaan Turken en Samenwerkende Marokkanen in Nederland in samenwerking met onze eigen Turkse Ouderen Federatie en de Marokkaanse Ouderen Bond in Nederland, en ook de Landelijke Cliëntenraad hebben brieven geschreven naar de Tweede Kamer en er op aangedrongen om de wet niet in deze vorm aan te nemen. Zij vinden het namelijk onterecht dat door dit wetsvoorstel de (migranten)ouderen met de laagste inkomens het meeste last hebben van de inkomensachteruitgang. Dat alles leidde tot tal van vragen van de kamerleden aan de verantwoordelijke bewindslieden bij de voorgestelde wijzigingen. En nu is het afwachten of we enig effect hebben kunnen bereiken.

Voorlichting AOW en pensioenen
Binnen het NOOM zijn voorlichters beschikbaar die voorlichting kunnen komen verzorgen over AOW, inkomen en pensioenen. Zij zijn opgeleid in het kader van een voorlichtingstraject dat het NOOM tussen 2009 en 2012 heeft uitgevoerd in samenwerking met Pensioenkijker.nl, met subsidie van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Als u een voorlichting wilt boeken, dan kunt u contact opnemen met Lucía Lameiro García ([email protected]).

Lokaal armoedebeleid beïnvloeden
Landelijk maakt het NOOM zich samen met de andere ouderenorganisaties en belangenbehartigers sterk voor de ouderen met een laag inkomen. Maar ook op lokaal niveau is werk te verzetten.

COSBO Stad Utrecht heeft een nota geschreven met de titel: Stapeling van de inkomenseffecten bij ouderen met een minimaal inkomen. Deze nota richt zich op het gemeentelijk beleid. Nauwgezet worden de effecten van alle kortingen en maatregelen op een rij gezet. COSBO vraagt nadrukkelijk aandacht voor de slechte inkomenspositie van (migranten)ouderen in het armoedebeleid.
Graag brengt het NOOM deze uitgebreide nota onder uw aandacht. Het document kan als prachtig voorbeeld dienen voor beleidsbeïnvloeding in andere gemeenten!
Voor de nota, klik hier>>
Voor de begeleidende brief, klik hier>>

Mei 2013
Klacht naar Commissie Gelijke Behandeling
De migrantenouderen hebben extra te lijden onder de maatregelen die de regering neemt om de crisis te lijf te gaan. Er is veel onrust omdat men de maatregelen niet begrijpt en onrechtvaardig vindt. Vanaf 1 januari 2012 wordt de Koopkrachttegemoetkoming Oudere Belastingplichtigen beschouwd als inkomen en als zodanig verrekend met het Aanvullend Inkomen Ouderen (AIO). Alle ouderen in Nederland ontvangen de KOB, maar de allerarmsten, de ouderen met een AIO, krijgen dit extraatje niet meer. Als we daarbij bedenken dat 9 van de 10 mensen met een AIO allochtoon zijn, dan is het duidelijk waar de rekening van deze bezuiniging wordt neergelegd.
De tweedeling tussen arme ouderen en héle arme ouderen groeit. Als dan ook nog relatief veel oudere migranten behoren tot de categorie héle arme ouderen, dan lijkt deze tweedeling ook nog eens culturele scheidslijnen te gaan volgen.
Het NOOM maakt zich ernstig ongerust over de gevolgen van de regeringsmaatregelen. Daarom dient het NOOM samen met FNV, CNV, CSO, de LOM Samenwerkingsverbanden en alle aangesloten lidorganisaties een dezer dagen een klacht in bij de Commissie Gelijke Behandeling.
Gonnie Kaptein van Lize heeft voor het NOOM de recente overheidsmaatregelen op een rijtje gezet, klik hier>>

20 mei 2009
Themadag ‘Financiën na je 65ste’

Op 20 mei 2009 organiseerde het NOOM in het kader van de deskundigheidsbevordering van actieve bestuurs- en kaderleden, met subsidie van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, een themadag over dit onderwerp. Bijna 100 oudere migranten verdiepten zich deze dag in de opbouw van hun financiën na hun 65ste levensjaar, het lezen van pensioenberichten, erfrecht en uitvaartverzekeringen. Voor een uitgebreid verslag van de themadag, klik hier >>