Leidraad Cultuurspecifieke Zorg

Het huidige aantal 55-plussers (325.000) met een migratieachtergrond zal de komende jaren toenemen tot een omvang van bijna één miljoen rond 2050. Chronische ziekten, een grotere kans op dementie (3 tot 4 keer groter dan bij ouderen van Nederlandse origine) en een slechte financiële positie, zijn enkele factoren die leiden tot armoede, eenzaamheid en een kortere levensduur. Het NOOM maakt zich hier al jaren ernstig zorgen over. En daarom is het NOOM verheugd met de opdracht die het van het Ministerie van VWS heeft gekregen om een Leidraad Cultuurspecifieke Zorg te ontwikkelen.

Inbedding in visie en beleid
De Leidraad Cultuurspecifieke Zorg wordt een handreiking voor organisaties en instellingen die zorg en welzijn ook aan oudere migranten willen bieden. Van belang hierbij is meer aandacht te besteden aan culturele en historische achtergronden. Cultuurspecifieke zorg vraagt om meer dan projectmatige aandacht, het vraagt om visie en beleid om deze vorm van zorg vanzelfsprekend te laten zijn. Aan de leidraad zal een toolkit worden toegevoegd, dat onder andere bestaat uit:

  • een voorlichtingspakket “De belevingswereld van de oudere migrant” met aandacht voor communicatie en bejegening, rituelen in de palliatieve fase, beleving van dementie, samenwerken met een grote familie en zingeving vanuit niet-westers perspectief;
  • een catalogus met bestaand materiaal, waaronder een literatuurlijst, een overzicht van cultuurspecifieke huizen, thuiszorgorganisaties, mogelijkheden dagopvang en dagbesteding;
  • methodieken over hoe met oudere migranten in gesprek te komen en te blijven waardoor duurzame relaties kunnen ontstaan.

Met de Leidraad Cultuurspecifieke Zorg wordt voor ouderen met een migratieachtergrond gestreefd naar verbetering van de kwaliteit van zorg en vergroting van de mogelijkheid om langer gezond thuis te kunnen blijven wonen.  Deze leidraad kan ook ingezet worden voor zorgvragen van ouderen die om andere dan etnische verschillen specifieke zorg behoeven. Te denken valt bijvoorbeeld aan verschillen op basis van gender of religie.

Voor achtergrondinformatie bij de Leidraad cultuurspecifieke zorg: klik hier.

Klik hier om de webinar Cultuurspecifieke Zorg van 10 november terug te zien.
Aan de toolkit bij de leidraad worden e-learning modules toegevoegd over het voeren van een gesprek tussen zorgprofessional(s) en de familie wanneer de zorg (te) zwaar wordt en over het voeren van een gesprek met de familie naar aanleiding van het verblijf in het verpleeghuis.

Klik hier voor het promotiefilmpje van de e-learning module interculturele communicatie bij de Leidraad Cultuurspecifieke Zorg.


NIEUWS EN SIGNALERINGEN

21 April 2021
‘Ouderenzorg moet meer aandacht hebben voor uitsluitingsmechanismen’

Er zijn steeds meer ouderen in Vlaanderen met migratieroots. Maar dat is niet terug te zien in  woonzorgcentra. Onderzoeker Saloua Berdai pleit daarom op Sociaal.net voor een proactief beleid in de ouderenzorg en meer aandacht voor onzichtbare uitsluitingsmechanismen zoals racisme.
Een van de cruciale vaststellingen uit haar onderzoek is dat er behoefte is aan een proactief beleid om voor ouderen met een migratieachtergrond een kwalitatief aanbod te creëren in de woonzorgcentra.
Een proactief beleid vraagt echter om een gunstige context en een positieve mindset. De context waarbinnen woonzorgcentra moeten manoeuvreren bepaalt mee hoe meer cultuursensitief werken in de praktijk vorm krijgt. En die context is op dit moment op zijn minst uitdagend te noemen.
De ouderenzorg heeft met grote problemen te kampen: onderfinanciering, personeelstekort, veel veranderingsprocessen, en recent de coronacrisis. Schakelen naar de positieve mindset waarbij woonzorgcentra ook aandacht schenken aan een kleinere, onzichtbare groep ouderen met migratieroots, wordt dan als te veel van het goede ervaren.
De conclusies en aanbevelingen in het onderzoek van Berdai gelden voor Vlaanderen, maar zijn veelal ook toepasbaar op de Nederlandse ouderenzorg.
Lees het artikel op Sociaal.net

2 februari 2021
Update overzicht cultuurspecifieke zorg
NOOM maakte een overzicht van instellingen en organisaties die een aanbod in zorg, wonen en welzijn hebben voor ouderen met een migratieachtergrond. Het is het eerste onderdeel van de toolkit die toegevoegd gaat worden aan de leidraad cultuurspecifieke zorg die ontwikkeld wordt in opdracht van het Ministerie van VWS.Dit Overzicht is nu aangevuld en bijgewerkt. Gezien het grote aantal downloads van de eerste editie en de reacties daarop voorziet het overzicht duidelijk in een behoefte.
Het overzicht is te zien als een groeidocument. Wijzigingen, aanvullingen, opmerkingen kunt u mailen naar [email protected]
Download het bijgewerkte overzicht


2 februari 2021
Reactie NOOM VWS-discussienota ‘Zorg voor de Toekomst’
De houdbaarheid van de Nederlandse gezondheidszorg staat onder druk. Hoewel er al hard wordt gewerkt aan noodzakelijke veranderingen, is er meer nodig om de zorg ook in de toekomst goed te kunnen blijven organiseren.  In een discussienota van het ministerie van VWS worden denkbare beleidsopties op het gebied van (1.) preventie & gezondheid, (2.) organisatie & regie en (3.) vernieuwing & werkplezier beschreven. Organisaties in de zorg konden reageren op deze beleidsopties en aldus een bijdrage leveren aan de discussie. Ook het NOOM reageerde. Kern van de reactie is dat het NOOM ervan overtuigd is dat er een meer integrale visie op gezondheid moet komen. Hierin moet meer oog zijn voor preventie en positieve gezondheid en tevens voor passende voorzieningen met betrekking tot wonen en de woonomgeving. Lees meer.


20 november 2020

Stand van zaken leidraad cultuurspecifieke zorg
In 2019 kreeg NOOM de opdracht van VWS om iets te ontwikkelen waarmee structurele aandacht voor zorg aan ouderen met een migratieachtergrond gestimuleerd kan worden: een leidraad cultuurspecifieke zorg met als doel: verbetering van de kwaliteit van zorg voor ouderen met een migratieachtergrond, ook bruikbaar bij zorgvragen van ouderen die om andere dan etnische verschillen specifieke zorg behoeven.
NOOM coördinator Jeanny Manusiwa maakte een overzicht van de activiteiten die tot nu toe zijn ondernomen om tot de leidraad te komen:

een kick-off meeting, tafelgesprekken met oudere migranten, mantelzorgers en vrijwilligers, gesprekken met zorgmedewerkers, Blended learning modules, en trainingen in het afnemen van interviews. Ook zijn er overzichten gemaakt, zoals een literatuurlijst en een overzicht van verpleeghuizen en woonzorgcentra die een vorm van cultuurspecifieke of cultuursensitieve zorg aanbieden.
Voor de stand van zaken in het project per november 2020: klik hier