Downloads derden

PUBLICATIES EN PRODUCTEN VAN DERDEN OVER OUDERE MIGRANTEN

2019

Kennisatelier eenzaamheid
Eenzaamheid is een groot probleem onder ouderen en al helemaal onder ouderen met een migratieachtergrond. Wat ligt daaraan ten grondslag en wat werkt bij het ondersteunen van deze ouderen bij het vormgeven van een goede oude dag? Deze en andere vragen leverden tijdens een kennisatelier met sociaal professionals, gemeenteprofessionals en onderzoekers, georganiseerd door KIS op 29 november, veel discussiestof op.
Lees het verslag
Bekijk de powerpointpresentatie

Zicht op Evenwicht ook cultuursensitief
Angst voor vallen en valincidenten komen meer voor bij niet-westerse migranten op leeftijd dan bij ouderen van Nederlandse komaf. Ondanks dat ze een verhoogd risicogroep zijn, worden ze niet of nauwelijks bereikt via gangbare kanalen. Daarnaast bleek de aanpak van de erkende interventie Zicht op Evenwicht (ZoE) van het Trimbos-instituut niet aan te sluiten bij de oudere migranten. Dat geldt met name voor de manier van werven van deelnemers en het gebruik van voorbeelden in de cursus. Fatima el Fakiri, projectleider bij de GGD Amsterdam vertelt op welke wijze de werving en uitvoering zijn aangepast om beter aan te sluiten op de behoefte en belevingswereld van ouderen met een niet- westerse achtergond.
Lees het interview op loketgezondleven.nl

Duizenden kilometers reizen om te mantelzorgen
Mantelzorg is vaak belastend, mantelzorg aan familie in het buitenland is soms extra zwaar. Dat geldt ook voor veel migranten in Nederland. Niet zelden wordt de vakantie  aangegrepen om mantelzorg te verlenen aan familie en de mantelzorgers in het land van herkomst tijdelijk te ontlasten. Maar ze zijn ook op andere manieren als mantelzorger betrokkenen. “Ze doen niet de dagelijkse fysieke zorg, maar ze regelen dingen voor hen. Ook sturen ze vaak geld en medicijnen, die in landen als Marokko en Irak schaars zijn. En ze bellen veel om emotionele steun te geven.” vertelt Tineke Fokkema, bijzonder hoogleraar ageing, families and migration aan de Erasmus Universiteit en onderzoeker bij het NIDI in een artikel in de NRC van 6 december.
Lees het artikel in de NRC

Advies raad van ouderen- zingeving
Veel ouderen zijn zich niet bewust van wat hun leven zinvol maakt. Dat schrijft de Raad van Ouderen in een advies over zingeving en eenzaamheid dat op 19 november is overhandigd aan minister De Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het ministerie had de Raad gevraagd te adviseren over de vraag ‘Hoe maken we zingevingsvragen en- activiteiten laagdrempeliger en toegankelijk zodat ouderen zich daadwerkelijk minder eenzaam voelen?’ Wat betreft ouderen met een migratieachtergrond merkt de Raad op: “Daarnaast zijn er ook factoren die cultuurgebonden zijn. Wanneer je opgegroeid bent en leeft in een cultuur waar de groep centraal staat, ervaar je meer steun en contact, maar bij het wegvallen kun je je minder goed redden. Uit de migrantenachterban van de Raad van Ouderen komen signalen dat vrouwen en mannen andere oplossingen zoeken. Waar vrouwen meer openstaan voor clubjes en gezamenlijke activiteiten, zoeken mannen de contacten vaak via de moskee of theehuizen.
Lees het advies

Laten we de duurste ziekte aanpakken – dementie
Dementie is niet alleen een nare aandoening, maar ook een dure. Genoeg redenen om te investeren in preventie, schrijven . ‘Minister, maak er werk van.’
Lees het artikel in de NRC

Ouderdom komt voor migranten met kansen en beperkingen 
Nederlanders met een migratieachtergrond worden steeds ouder. Naast de beperkingen die ouderdom nu eenmaal met zich meebrengt, hebben migrantenouderen ook te maken met vooroordelen. Maar over ouder worden in Nederland zijn ze positief.
Lees het artikel  op Sociale Vraagstukken

Informatiebox:  ‘De financiële kant van ouder worden’
Hoe regel ik mijn bankzaken goed en veilig? Wie geef ik inzage in mijn administratie als ik het zelf niet meer kan? Waar kan ik terecht als ik iets wil weten over financieel misbruik? Het zijn vragen die elke oudere zich zou moeten stellen. Want financieel misbruik kan iedere oudere overkomen. De informatiebox Financieel Veilig Ouder Worden helpt. Het doel van de box is ouderen informeren en tijdig laten nadenken over de financiële kant van ouder worden.
Bekijk of download de inhoud van de informatiebox.

Diversiteit bij informele hulp aan dementie
Elke cultuur heeft haar eigen manier om met kwetsbare ouderen om te gaan. Daarnaast heeft ook elke familie zijn eigen redenen om wel of niet over dementie te spreken. Maar in elk huishouden met dementie is formele én informele aandacht en hulp op maat nodig. Dit rapport van KIS besteedt  aandacht aan cultuurspecifieke aspecten van informele hulp aan mensen die thuis wonen met dementie.
Download de publicatie

Beantwoording kamervragen betreffende gepensioneerden met een lager inkomen die arm zijn of moeilijk rond kunnen komen
Antwoorden van minister Koolmees op de Kamervragen van het lid Van Brenk (50PLUS) over “gepensioneerden met een lager inkomen die arm zijn of moeilijk rond kunnen komen”. Mede gebaseerd op het position paper van NOOM over dit onderwerp
Lees de antwoorden

Geloof beïnvloedt hoe iemand dementie beleeft

Beantwoording kamervragen n.a.v. artikel ‘Deze gastarbeiders zijn oud…’
Antwoorden van minister de Jong op kamervragen van D66 m.b.t. de inhoud van het artikel ‘Deze gastarbeiders zijn oud in een land dat een tussenstop had moeten zijn’ in De Volkskrant.
Lees de antwoorden

2018

Migrantenouderen over zorg en ondersteuning
Ouderen moeten tegenwoordig eerst oplossingen zoeken in de eigen omgeving voordat zij een beroep kunnen doen op professionele ondersteuning en zorg. Zorgbelang Nederland en Pharos stelden onder andere op grond van focusgroepgesprekken een set met kwaliteitscriteria op voor ondersteuning en zorg. Daarbij is speciale aandacht besteed aan ouderen met een migrantenachtergrond.
Download het artikel van Phaxx

Laaggeletterdheid en beperkte gezondheidsvaardigheden
Een op de drie Nederlanders heeft beperkte gezondheidsvaardigheden. Dat betekent dat zij moeite hebben met het vinden, begrijpen en toepassen van informatie over gezondheid. Een deel van deze groep is laaggeletterd. Het is belangrijk dat zorgverleners deze mensen herkennen en hun communicatie, informatiemateriaal en begeleiding zo aanpassen dat die beter aansluit bij de patiënt of cliënt.
Download de factsheet van Pharos

Dementie speelt verstoppertje bij Ali en Antonio
Dementie bij ouderen met migratieroots blijft onder de radar. De standaard diagnose-instrumenten schieten voor hen te kort. Dat heeft
ingrijpende gevolgen voor zorg en ondersteuning van deze ouderen en hun mantelzorgers.
Lees het artikel  op Sociaal.net.

(Onder) benutting zorgtoeslag en huurtoeslag
Eén op de tien 55+ huishoudens laat mogelijk recht op zorgtoeslag liggen en één op de zes 55+ huishoudens laat mogelijk recht op huurtoeslag liggen. Dat zijn de conclusies van een onderzoek door Regioplan in opdracht van seniorenorganisaties, waaronder NOOM.
Download het onderzoek
Lees het persbericht

‘Dé oudere migrant bestaat niet’
Zijn er overeenkomsten tussen oudere gastarbeiders en pensionado’s die naar Italië verhuizen? Hoe denken oudere migranten over hun oude dag? Waarom pendelen ze zo vaak tussen Nederland en het land van herkomst? ‘Er zijn nog zoveel vragen rondom oudere migranten? Ik wil deze groep een stem geven, ook in de wetenschap’, stelt Tineke Fokkema, die onlangs benoemd is tot bijzonder hoogleraar Ageing, Families and Migration aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.
Lees het artikel op de website van KIS.

Gezondheid en welbevinden van oudere migranten in Nederland: een narratieve literatuurstudie
Overzicht van onderzoeksbevindingen op het gebied van gezondheid en welbevinden van oudere migranten. Laat zien  zien dat het leeuwendeel van het bestaande onderzoek zich richt op de drie grootste groepen niet-westerse migranten in Nederland – Surinaamse, Turkse en Marokkaanse ouderen – en op gezondheidsthema’s zoals gezondheidsstatus en zorggebruik en -kwaliteit. Belangstelling voor de problematiek rondom welbevinden van oudere migranten is daarentegen nog schaars en er is ook weinig aandacht voor de diversiteit onder migranten.
Lees het artikel  in Tijdschrift Gerontologie en Geriatrie

Allochtone mantelzorgers
Allochtone mantelzorgers zorgen vaak alleen, langdurig en intensief voor een hulpbehoevende. Over het algemeen zijn zij redelijk op de hoogte van de mogelijkheden voor ondersteuning. Toch maken allochtone mantelzorgers daar niet veel gebruik van, terwijl zij vaak ernstig belast zijn. Wat kan de gemeente doen om deze overbelasting tegen te gaan?
Lees het artikel van Movisie

Deze gastarbeiders zijn oud in een land dat een tussenstop had moeten zijn
Veel van de oude gastarbeiders die nu met pensioen zijn hebben het financieel moeilijk, hun gezondheid is slecht en ze kampen met eenzaamheid. Ze krijgen niet de zorg die ze nodig hebben.
Lees het artikel in De Volkskrant.

2017
Dementie bij oudere migranten: groeiend probleem waar te weinig aandacht voor is.
Dementie lijkt vaker voor te komen onder oudere migranten, maar toch is er veel onbekendheid over bij de mensen zelf. Ook is de zorg er niet op voorbereid. Met overbelaste mantelzorgers en crisissituaties als gevolg. Deskundigen trekken nu aan de bel.
Lees het artikel  op Nieuwsuur

2016

Hoe ouder, hoe wijzer?!
Methodiekbeschrijving / handleiding met tips en trucs voor ouderen, mantelzorgers en professionals.
Te bestellen via [email protected] of 010 6549296. Het boekje is gratis. U krijgt een factuur voor de verzendkosten.
Voor meer informatie kunt u terecht bij Saadia Daouairi, [email protected] .

Eenzaamheid onder ouderen van Turkse of Marokkaanse komaf
Rapportage van een onderzoek op verzoek van de Coalitie Erbij, uitgave van Kennisplatform Integratie en Samenleving, mei 2016
Klik hier>>

Ouderen van nu en straks: zijn er verschillen in kwetsbaarheid?
Het huidige beleid is erop gericht de zelfredzaamheid van oudere mensen te bevorderen en ouderen zo lang mogelijk thuis te laten wonen. Preventie van kwetsbaarheid kan hier mogelijk aan bijdragen. Deze factsheet is gebaseerd op resultaten van onderzoek naar kwetsbaarheid onder zelfstandig wonende volwassenen en ouderen van 40 tot 81 jaar.
Download de factsheet van het RIVM

2015

Gezondheid van oudere migranten in de vier grote steden
Facstheet, uitgegeven door GGD Amsterdam i.s.m. GGD Haaglanden, GGD Rotterdam-Rijnmond en Gemeente Utrecht/ Volksgezondheid, november 2015
Klik hier>>

Zorg voor de mantelzorger
Een handreiking om geïsoleerde mantelzorgers van niet-westerse herkomst te bereiken en ondersteunen.
Uitgave van Kennisplatform Integratie & Samenleving, november 2015
Klik hier>>

Artikelen over Indische ouderen en het belang van vrijwilligerswerk
Uitgave van Stichting Voorbeeld Projecten, oktober 2015

Indische en Molukse ouderen in Eindhoven, klik hier>>
Interview met Sylvia Huisman, klik hier>>
Indische spin in het web: interview met Joyce Radisey, klik hier>>

Wereldverhalen in Amsterdam Zuid Oost
E-book, uitgave van Grootouders lezen voor!, 2015
Klik hier>>

Grootouders lezen voor in het kader van kinderboekenweek 2015
Jeugdverhaal van Cisca Pattipilohy, klik hier>>
Jeugdverhaal van Ellen Hitipeuw, klik hier>>

2014

Wie zorgt voor oudere migranten?
Verslag symposium van Pharos in samenwerking met NUZO/UMCU en AMC op 11 december 2014 naar aanleiding van twee onderzoeken uit het Nationaal Programma Ouderenzorg.
Klik hier>>

Wie zorgt voor oudere migranten?
De rol van mantelzorgers, sleutelfiguren, professionals, gemeenten en ouderen zelf
Uitgave van Pharos, UMCU/NUZO en AMC, december 2014
Klik hier>>

Met oudere migranten in gesprek over hun levensverhaal – Mijn leven in kleur
Handleiding om met oudere migranten samen terug te kijken op het leven. dat kan in individuele en in groepsgesprekken. Geschikt voor gebruik in ontmoetingsprojecten, geestelijke verzorging, verzorgings- en verpleeghuizen enz.
Auteurs: Paulien Matze, Wout Huizing, Yvonne Heygele
Uitgave van Bohn Stafleu en van Loghum, oktober 2014
Te bestellen via de webshop van de uitgever, voor de prijs van 19,95 + portokosten, klik hier>>

Migranten en kanker in de huisartsenpraktijk
Filmpjes voor niet-westerse patiënten en hun familie. Alleen te bestellen door huisartsenpraktijken via de website van Pharos. Voor meer informatie, klik hier>>

Hindoestanen en dementie
Ter gelegenheid van Wereld Alzheimer dag op 21 september 2014 heeft OHM (Hindoe-omroep) een uitzending gemaakt over Hindoestanen en dementie.
Klik hier>>

Voor(t)gaan in verandering, duurzame organisaties in een dynamische, diverse samenleving
Gesprekken met veertien eindverantwoordelijke bestuurders in de zorg over participatie, integratie en burgerschap (waaronder Freddy May, coördinator van NOOM). Samengesteld door Jan Booy en Ton Vink. Met een voorwoord van Lodewijk Asscher, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Martin van Rijn, staatssecretaris Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Voorjaar 2014.
Klik hier>>

De IJzeren Vogel
Turkse en Marokkaanse migrantenvrouwen van de eerste generatie vertellen over hun dromen, motivatie en strijd om in Nederland een nieuw bestaan op te bouwen. Films en handleiding beschikbaar voor gebruik in groepen van oudere migranten, Nederlandse ouderen en gemengde groepen, in opleidingen en nascholing voor personeel en vrijwilligers in de zorg.
Bestellingen: Laurens, Tamarinde Weekers, E: [email protected]. U krijgt het materiaal gratis thuisgestuurd. Wel krijgt u een factuur voor de verzendkosten (ca. 5 euro).

Ouderen over ondersteuning en zorg
Kwaliteitscriteria voor ondersteuning en zorg vanuit ouderenperspectief met extra aandacht voor kwetsbare ouderen, waaronder migrantenouderen.
Klik hier>>

Dementelcoach en migranten
Verslag van het gelijknamige pilotproject van Dementelcoach
Klik hier>>

Diabetes en ramadan
Verslag van invitational conference in het kader van het programma Diabetes en diversiteit van de Nederlandse Diabetes Federatie
Klik hier>>

2013

Factsheet Dementie en oudere migranten
Uitgave van Pharos, december 2013. De factsheet wordt regelmatig geactualiseerd en kan ook worden gedownload via de website van Pharos.
Klik hier>>

Factsheet Migrantenouderen en bewegen
Uitgave van Pharos, december 2013. De factsheet wordt regelmatig geactualiseerd en kan ook worden gedownload via de website van Pharos.
Klik hier>>

Factsheet Migranten en kanker in de huisartsenpraktijk
Uitgave van Pharos, september 2013.
Klik hier>>

Handreiking patiëntenparticipatie van migranten in onderzoek, kwaliteit en beleid
Brochure van CBO en Pharos i.s.m. NOOM en Stichting Interculturele Gezondheidszorg Nederland
Klik hier>>

Palliatieve sedatie voor moslims bezwaarlijk
Artikel van Asmae Choukat, Bas ter Meulen en Guy Widdershoven in Medisch Contact, 18 juli 2013.
Klik hier>>

Met een groot hart en heel veel geduld
Boekje met interviews met 10 actieve vrijwilligers over hun inzet voor ouderen in hun gemeenschap. Ter gelegenheid van het 10-jarig jubileum van CABO Amsterdam.
Klik hier>> 

Ongewenst medicijngebruik bij migranten, signaleringsrol voor thuis- en mantelzorgers
Artikel naar aanleiding van een onderzoek van het Instituut Verantwoord Medicijngebruik (IVM), het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (NIVEL) en het Farmaceutisch Bureau Amsterdam (FBA).
Klik hier>>

Oudere migranten en de apotheek
Artikel naar aanleiding van een onderzoek van het Instituut Verantwoord Medicijngebruik (IVM), het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (NIVEL) en het Farmaceutisch Bureau Amsterdam (FBA).
Klik hier>>

Taalles aan oudere laaggeletterde migranten. is het nodig en is het haalbaar?
Artikel van Janine Dubbeldam in Les, februari 2013.
Klik hier>>

2012

Oudere mantelzorgers
Ook specifiek aandacht voor oudere migranten ImpulsCahier, nr. 4, Gelderland
Klik hier>>
Zie ook ImpulsCahier over allochtone mantelzorgers onder 2010.

Niet alleen van westerse mensen
Artikel in Kracht, uitgave van Sint Lucas Andreas Ziekenhuis in Amsterdam over taboes rondom kanker in de niet-westerse migrantengemeenschappen, 30 september 2012
Klik hier>>

Toolkit Gezonde leefstijl
Deze toolkit geeft informatie, adviezen en voorbeelden van bewegen en beweegactiviteiten. Bedoeld als hulpmiddel voor welzijnswerkers en iedereen die beweegactiviteiten wil stimuleren bij verschillende doelgroepen. Uitgave van JSO, februari 2012.
Klik hier>>

2011

Actief Oud
Film van Stichting Voorbeeld waarin actieve vrijwilligers en ouderen spreken over eenzaamheid en manieren om actief te zijn. De DVD Actief Oud + brochure met achtergrondinformatie is voor 15 euro te bestellen bij Stichting Voorbeeld, rekeningnummer: 4845388 o.v.v. ‘DVD Actief Oud’. Vergeet niet uw naam, adres en email te vermelden. Ouderenorganisaties kunnen per mail van hun organisatie een exemplaar kosteloos aanvragen.
Voor de trailer van de film, klik hier>>

De Wmo en oudere migranten Een verkenning in de G4.
De verkenning is begin 2012 besproken met ambtenaren, medewerkers van zorginstellingen en vertegenwoordigers van Wmo-raden. In deze bijeenkomst zijn de bevindingen uit het rapport bevestigd. Uitgave van Pharos.
Voor het rapport, klik hier>>

In gesprek met …
Gesprekken met Antilliaanse, Surinaamse, Indische, Molukse, Turkse en Marokkaanse ouderen in Nijmegen over thema’s op het gebied van wonen, welzijn en zorg. Swon Het Seniorennetwerk en Hogeschool Arnhem Nijmegen, Nijmegen, november 2011
Voor de uitgebreide rapportage, klik hier>>
Voor de brochure met de samenvatting, klik hier>>

Oud worden in een vertrouwde omgeving
Een theoretische en beleidsmatige beschouwing over het bestaansrecht van cultuurspecifieke zorg voor ouderen, bachelorthese van Magda Wallenburg.
Klik hier>>

Oudere migranten, kennis en kennislacunes
Sociaal en Cultureel Planbureau, Maaike den Draak en Mirjam de Klerk, Den Haag, november 2011
Klik hier>>

Handreiking Palliatieve zorg aan mensen met een niet Westerse achtergrond
NIVEL/Pharos/IKNL, Utrecht, 2011
Klik hier>>

2010

Kwaliteit van leven bij migranten in de ouderenzorg
Onderzoek onder Turkse, Marokkaanse, Surinaamse, Antilliaanse/Arubaanse en Chinese ouderen NIVEL/Actiz, Utrecht, 2010
Klik hier>>

Dementia among elderly Moroccan immigrants in the Netherlands
Caroline Rijkers, masterthesis sociale en culturele antropologie, juni 2012
Klik hier>>

Allochtone mantelzorgers
Impuls Cahier, Gelderland, mei 2010
Klik hier>>

Interculturele aspecten van ouderenmishandeling
Marjan de Gruijter en Rianne Verwijs, mei 2010
Klik hier>>

2009
Interculturele palliatieve zorg, vraaggericht en individueel
Actiz, Utrecht, 2009 Folder, klik hier>>
Brochure met achtergrondinformatie, adviezen en tips voor zorgondernemers, managers en zorgverleners, klik hier>>

2007

Zelfredzaamheid bevorderen voor allochtone vrouwen, handreiking aan gemeenten Verwey-Jonker Instituut, in opdracht van NICIS, 2007
Klik hier>>