Reactie seniorencoalitie op programma Wonen en zorg voor ouderen

Op 23 november stuurden minister Helder en minister De Jonge het programma “Wonen en zorg voor ouderen” naar de Tweede Kamer. In een reactie hierop schrijft de Seniorencoalitie (ANBO, KBO-PCOB, Koepel Gepensioneerden en NOOM) blij te zijn met de ambitie voor de bouw van 290.000 woningen voor ouderen. Het is volgens de coalitie mooi dat het programma zowel onderdeel uitmaakt van de Woon- en Bouwagenda van de minister van Volkshuisvesting als van het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg van de minister voor Langdurige zorg en Sport. Hopelijk gaat deze samenwerking leiden tot een integrale aanpak waarin goed en passend wonen wordt verbonden met welzijn en wijken met goede voorzieningen.
Hoewel de coalitie blij is met de gezamenlijke aanpak, wijst zij er op dat alles afhangt van hoe de concrete uitwerking eruit gaat zien. Het is daarbij belangrijk dat ouderen goed betrokken worden in de processen en besluitvorming. En dat het gesprek wordt gevoerd mét oudere mensen en niet óver oudere mensen.
In de reactie vraagt de coalitie aandacht voor de volgende thema’s:

Haalbaarheid ambitie en terugvalscenario’s
In steeds meer rapporten wordt getwijfeld over de haalbaarheid van de bouwplannen. Naast de vragen  rondom stikstof hebben we te maken met de toewijzing van locaties, de afgifte van vergunningen en de stijgende bouwkosten. Het lijkt de coalitie verstandig om terugvalscenarios’s te hebben.

Verpleegzorgplaatsen voor zeer kwetsbare mensen nu
Een van de voorgestelde maatregelen is om het aantal verpleeghuisbedden niet te verhogen. Dit terwijl er genoeg signalen zijn dat de behoefte aan intensieve zorg toeneemt. De Seniorencoalitie pleit voor een betere overgangssituatie met meer capaciteit dan nu voorzien ismen dringt aan op (al dan niet tijdelijke) maatregelen om verpleeghuisplaatsen voor een grotere en diverse groep beschikbaar te maken.

Bouwen met het oog op palet aan zorgmogelijkheden
De coalitie is benieuwd naar de mogelijkheden van de geclusterde woonvormen en hoe er ingespeeld wordt op de diversiteit,  waaronder de behoefte van ouderen met een migratieachtergrond.

Investeren in welzijn en wijken
Alleen woningen is niet genoeg. Het is belangrijk om naast het bouwen van woningen ook de wijken en de voorzieningen mee te nemen in de visie en woondeals. Er moet een goede infrastructuur in de wijken komen van zorg en welzijn.

Lees hier de volledige reactie

Seniorencoalitie: Integraal zorgakkoord zet streep door plannen langer thuis wonen

Het uitgelekte integraal zorgakkoord, waarin staat dat er gekort wordt op huisartsen en wijkverpleging, is een teleurstelling voor senioren. Volgens de Seniorencoalitie, een samenwerking tussen de ouderenbonden ANBO, KBO-PCOB, Koepel Gepensioneerden en NOOM, staat dit akkoord dan ook haaks op het eerder gepresenteerde Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO). Daarin schetst minister Helder een gewenst toekomstbeeld met inzet op een sterke basiszorg in de wijk, eigen regie senioren en samen vitaal ouder worden.
“Met deze voorgenomen bezuiniging wordt er een streep gezet in de plannen voor langer thuis wonen. Dit kabinet moet snel duidelijk maken waar het voor wil staan, want de zorguitdagingen die er liggen zijn al groot genoeg”, aldus de Seniorencoalitie.
Het uitgelekte zorgakkoord zet in op bezuinigingen voor huisartsen en wijkverpleegkundigen. En dat kan slecht uitpakken, volgens de Seniorencoalitie: “Om langer thuis te kunnen blijven wonen zullen senioren daar alle steun bij nodig hebben. Zowel signalerend als verzorgend. De inzet op eigen regie vraagt om een sterke basisinfrastructuur in de wijk.” Om dat voor elkaar te krijgen moet er juist geen geld worden weggenomen: “Zonder een investering op die infrastructuur en de toekomstige wensen, kunnen we WOZO in de prullenbak gooien, samen met het motto ‘zelf als het kan, thuis als het kan en digitaal als het kan’. Het ministerie moet met één mond spreken en de klokken gelijk zetten als het gaat om de ambities die we met elkaar hebben afgesproken.”
De seniorencoalitie was betrokken bij de opzet van de WOZO waarbij minister Helder aangaf dat de inzet van WOZO terug te zien zou zijn in het Integraal Zorgakkoord. Dat lijkt in dit uitgelekte stuk niet het geval. Daarmee worden niet alleen de senioren getroffen maar ook de mantelzorgers die in de afgelopen jaren al zoveel hebben opgevangen mede door de inhaalzorg en personeelstekort. “De Seniorencoalitie ziet dat er ook in de eerstelijns zorg personeelstekorten spelen en mede daardoor bestaande budgetten niet altijd opgemaakt worden, maar om nu al het geld weghalen zonder na te denken wat we wel kunnen doen, sluit niet aan op de ambities die we met elkaar hebben gedefinieerd.”
De Seniorencoalitie zat overigens niet aan tafel bij de gesprekken over het Integraal Zorgakkoord, terwijl ouderen een groot deel van de huidige en toekomstige cliënten- en patiëntengroep zijn. Daarom hoopt de Seniorencoalitie dat deze conceptversie snel van tafel gaat.

Nieuw programma ouderenzorg: meer digitaal, meer thuis en meer eigen regie

De manier waarop we in Nederland oudere mensen verzorgen en ondersteunen moet snel veranderen. Daar zijn de verschillende partijen in de ouderenzorgsector het over eens. Vandaag, 4 juli, klinkt daarom het startschot voor het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO). Het programma WOZO bestaat uit verschillende maatregelen, initiatieven en projecten om ervoor te zorgen dat de ouderenzorg ook in de toekomst blijft passen bij wat ouderen willen. En om ervoor te zorgen dat, gezien de grote schaarste aan personeel en de stijgende zorgvraag, de ouderenzorg ook in de toekomst goed georganiseerd kan worden. Om die transformatie te ondersteunen, trekt het kabinet ruim 770 miljoen euro uit.
Met het WOZO-programma leggen de verschillende partijen uit de ouderenzorgsector een nieuwe norm vast: zelf als het kan, thuis als het kan en digitaal als het kan. De partijen in de ouderenzorg werken toe naar ouderenzorg en – ondersteuning waarbij ouderen zo veel mogelijk zelfredzaam zijn door zo nodig (opnieuw) aanleren van vaardigheden, fit blijven, hulpmiddelen gebruiken en hulp uit de omgeving.
Ook wordt het uitgangspunt dat zorg digitaal wordt geleverd als dat kan. Of het nu gaat om beeldbellen met de wijkverpleegkundige, een robotje dat je met een stem herinnert aan het innemen van medicatie of een sensor die de verpleegkundige alarmeert als je bent gevallen; innovatie kan de kwaliteit van zorg verhogen en zorgverleners ontlasten.
En tot slot is het uitgangspunt om thuis te wonen, tenzij dat niet meer kan. Daarvoor moeten er geschikte woningen voor ouderen beschikbaar komen en moet er goede, passende zorg aan huis geleverd worden. Het doel van het WOZO-programma is om de komende jaren een verandering op gang te brengen waardoor deze nieuwe norm in heel Nederland werkelijkheid wordt.
Nu het programma van start is, werkt het ministerie samen met de partners, waaronder ook het NOOM, de verschillende maatregelen en initiatieven uit die onder het programma vallen. Zo komt er een subsidieregeling om woningen te realiseren waar ouderen en jongeren samenwonen, zogenaamd intergenerationeel wonen. Ook komen er coaches die zorginstellingen helpen om technologische innovaties goed in te zetten en op te schalen binnen hun organisatie en een subsidieregeling voor de inzet van gezondheidstechnologie thuis.
Samen met de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening is het doel om tot en met 2030 speciaal voor ouderen 170.000 nultredenwoningen en 80.000 geclusterde woningen te bouwen of te verbouwen, als onderdeel van de totale nieuwbouwopgave in het programma Woningbouw. Ook wil minister Helder 50.000 woningen voor ouderen met een meer intensieve zorgvraag realiseren.. Verder wil het WOZO-programma verschillende regels en afspraken aanpassen om ervoor te zorgen dat zorg zo goed mogelijk thuis kan worden georganiseerd, en worden er communicatieactiviteiten ontwikkeld om ouderen te helpen zich voorbereiden op ouder worden. Voor alle acties die onder het programma vallen, zie de brief die hierover naar de Kamer is gestuurd.

Langer thuis in de zorgzame wijk

‘Ouder worden is een verworvenheid. De keerzijde is dat we onszelf moeten afvragen hoe we de zorg voor ouderen organiseerbaar houden’.
Minister van langdurige zorg en sport, Conny Helder, was één van de sprekers op het congres Thuis in de wijk, met als ondertitel ‘De woonzorgopgave van ouderen van vandaag en morgen; delen en vooral doen’!
Het congres vond plaats op 16 mei in De Rijtuigenloods in Amersfoort.
Behalve de zorgminister sprak ook Cees van Boven, bestuursvoorzitter van Woonzorg Nederland, de grootste landelijke seniorenhuisvester.
Uit België sprak Bert D’hondt, raadgever armoedebestrijding en algemeen welzijnswerk van de Vlaamse regering. Hij sprak over zorgzame buurten, een concept dat bij onze zuiderburen al verder ontwikkeld is.

Naast het plenaire programma en de afsluitende talkshow waren er 32 praktijksessies, masterclasses en ronde tafels. Ook het NOOM verzorgde een presentatie: netwerkversterker Grace Tanamal sprak over het belang voor migrantenouderen om oud te worden in een herkenbare omgeving en over wat dat betekent voor het aanbod aan woon-zorgvoorzieningen voor hen.
Download hier haar presentatie ‘Oud worden in een herkenbare omgeving’.

Download het verslag van het gehele congres
Download verslagen van afzonderlijke presentaties, praktijksessies, masterclasses en ronde tafels

Minister Helder: geen pgb meer voor kleine woonzorggroepen

Minister Conny Helder (Medische Zorg) wil dat kleinschalige wooninitiatieven voor zorg straks niet meer structureel worden bekostigd via persoonsgebonden budgetten (pgb’s) van meerdere cliënten. Het gaat Helder vooral om woonvormen waarin zorgaanbieders een grote rol hebben. Volgens Helder ‘past dit niet bij de kerngedachte van het pgb’ om cliënten juist op individueel niveau zorg op maat in te laten kopen, zo schrijft ze in een brief aan de Tweede Kamer.
De minister stelt dat het bij zo’n gebundelde pgb-financiering eigenlijk gaat om zorg in natura. En dat kan leiden tot problemen, omdat het de regie van de budgethouder beperkt. Het pgb is volgens haar te vaak ‘een gedwongen keuze’, omdat een patiënt dan bij een bepaalde woonvorm wil horen en dan maar het pgb ‘op de koop toe neemt’. Ook kan het leiden tot onvoldoende kwaliteit van de zorg, schrijft ze. Helder ziet liever dat er een andere financiering voor zo’n woonvorm komt. Bij woonzorg-initiatieven van bewoners en ouders is wel meer sprake van eigen regie, vindt ze.
Lees het volledige artikel op de site van het Nederlands Dagblad

Louis Soerowirjo vertelt over woongemeenschap  Bangun Trisno.

Foto Peter van Beek

Louis Soerowirjo (78) woont al acht jaar in een Surinaams-Javaanse woongemeenschap in Den Haag. De naam van de woongemeenschap is Bangun Trisno. Dat betekent ‘veel liefde’. ‘Het gaat hier in de gemeenschap om liefde voor elkaar en voor de omgeving’, legt Louis uit. Deze woongemeenschap viert volgend jaar hun 25-jarig bestaan. Het complex is in het bezit van corporatie Staedion en bestaat uit 24 woningen. Toen Louis alleen kwam te staan vond hij het fijn om hier te komen wonen. Een kennis attendeerde hem op het bestaan van de woongemeenschap. ‘Er wonen vijf echtparen en voor de rest allemaal andere alleenstaanden.’ Louis vindt het prettig dat er veel ouderen wonen. ‘Ik heb drie kleinkinderen die op bezoek komen en dat is gezellig maar verder vind ik de rust hier heerlijk.’
Lees verder op de website van Zorgsaamwonen.nl