SAMEN OUDER WORDEN; Levens van Cennet, Salima, Jamal, oom S en Ans

Wie de geschiedenis van zijn ouders en/of anderen in zijn omgeving kent, begrijpt niet alleen hen, maar ook zichzelf beter. Vaak komt het niet tot gesprekken over die geschiedenis en verdwijnen de levensverhalen wanneer deze personen overlijden. Dat is heel jammer want we kunnen zoveel van elkaar leren en begrijpen we de mensen beter wanneer we luisteren naar elkaars verhalen.
Binnen het Programma Samen Ouder Worden hebben Stichting Vier het Leven, het Netwerk van Organisaties van Oudere Migranten (NOOM), en Indebuurt033 een projectplan gemaakt om levensverhalen op te halen van inwoners van Amersfoort en omstreken met verschillende achtergronden. Het ROC Midden Nederland afdeling Media en Design sloot zich aan bij het project. Leerlingen hebben gesprekken gevoerd met hun grootouders of andere dierbare ouderen in hun leven en zijn vanuit deze gesprekken kunstuitingen gaan maken. Dit heeft ertoe geleid dat zij over hun eigen achtergrond en identiteit zijn gaan nadenken en zich hebben verdiept in het leven van hun grootouders. Naast de verhalen hebben de kunstuitingen een plek gekregen in de publicatie SAMEN OUDER WORDEN; levens van Cennet, Salima, Jamal, oom S en Ans.
Ieder verhaal in Samen ouder worden is anders, maar wat ons allen bindt is dat we hier allemaal samenleven ongeacht onze achtergrond, geloof of cultuur. Allemaal willen we hier ouder worden in een omgeving waarin we ons prettig voelen.

Download de publicatie

Leernetwerken diversiteitsensitieve zorg

De diversiteit in de Nederlandse samenleving wordt steeds groter en daarmee ook het belang van diversiteitsensitieve zorg. In leernetwerken kunnen professionals van verschillende organisaties, experts en sleutelpersonen kennis uit wetenschap en praktijk met elkaar verdiepen rond dit thema. In een handreiking geeft KIS diverse adviezen en tools voor het starten en blijven faciliteren van een leernetwerk. 
Lees meer op de website van KIS
Download de publicatie

 

 

 

Infographic diversiteitsensitieve ouderenzorg

Het aantal ouderen met een migratieachtergrond neemt toe. Maar het zorgaanbod is vaak niet goed afgestemd op de achtergrond, taal en leefsituatie van deze ouderen. Hierdoor ontstaan problemen. Ouderen krijgen bijvoorbeeld te laat zorg omdat zij niet goed weten welke zorg zij kunnen krijgen. In een infographic geeft KIS informatie over het waarom van diversiteitsensitieve ouderenzorg, en verwijst het naar tools en handreikingen.
Lees meer op de website van KIS
Download de infographic

Ouderenbonden: Doe onderzoek naar oversterfte

Het kabinet moet per direct onafhankelijk onderzoek laten doen naar de huidige oversterfte, vinden de ouderenorganisaties ANBO, KBO-PCOB, Koepel Gepensioneerden, NOOM en KBO Brabant.
Volgens het CBS zijn er de afgelopen maanden veel meer mensen overleden dan normaal in deze periode. Ook was de oversterfte in Nederland hoger dan in ons omringende landen met ongeveer dezelfde vaccinatiegraad. In alle leeftijdsgroepen stierven meer mensen dan verwacht, maar de stijging is het grootst in de leeftijdsgroepen boven de 65 jaar. Inzicht in de oorzaken van bedoelde oversterfte (en of die dus een gevolg is van bijvoorbeeld een onderrapportage van overlijdens door corona, het gevolg is van uitgestelde zorg of bijvoorbeeld wordt veroorzaakt door zaken als eenzaamheid) is volgens de ouderenorganisaties cruciaal. “Voor het beleid van vandaag en morgen. Voor de zorg van vandaag en morgen”.
Lees de brief van de ouderenorganisaties

Een droom of nachtmerrie?Een fijne oude dag voor iedereen

“Iedere keer krijg ik het letterlijk en figuurlijk benauwd als ik de verhalen hoor van de grote groep migrantenouderen. Verhalen over de moeilijke situatie waarin zij verkeren en die beleidsmakers en onderzoekers slechts mondjesmaat bereiken. Snappen we wel hoe urgent en dringend de situatie voor deze ouderen is? Ik moet denken aan een Turks spreekwoord: ‘als een baby niet huilt krijgt ze geen speen’. Misschien moeten migrantenouderen het Malieveld gaan bestormen.  Zij hebben gedroomd van een fijne oude dag. Maar getuige hun verhalen zit een grote groep vast in een nachtmerrie”.
In haar blog uit Fatoş Ipek-Demir haar frustraties over het gebrek aan een gevoel van urgentie bij beleidsmakers en professionals als het gaat om de situatie van migrantenouderen. Naar aanleiding van haar deelname aan een conferentie constateert ze dat een van de redenen daarvoor is dat het werkveld bestaat uit ‘werkpaarden’ en ‘sierpaarden’: “Er zijn een paar werkpaarden, ploeteraars: mensen die met weinig middelen de zorg voor migrantenouderen proberen te verbeteren door het delen van (ervaringsdeskundige) verhalen. Die als sleutelpersoon, projectleider of adviseur migrantenouderen actief benaderen, bereiken, betrekken en ondersteunen. Die zich dag en nacht druk maken voor migrantenouderen omdat ze niet willen dat hun kinderen datgene meemaken wat zij met hun ouders meemaken. Die soms zelf niet (meer) betaald kunnen werken en dit dan maar vrijwillig doen. Die blij zijn met een boekenbon, bloemen of een podium waar verhalen (h)erkend worden. Maar de meeste deelnemers aan deze conferentie zijn sierpaarden: professionals die werken vanuit een comfortabele en betaalde positie bij een organisatie die gefinancierd wordt door de overheid. Veelal witte professionals die de opdracht hebben om migrantenouderen te bereiken. En die hiervoor de hulp van de werkpaarden moeten inroepen”.
Fatoş droomt van politici en professionals overal in het land die de urgentie en de verantwoordelijkheid voelen en alles in het werk stellen om voor álle ouderen in Nederland een fijne oude dag mogelijk te maken. Die hun nek uitsteken om de vele drempels uit de weg te ruimen. Ze droomt van een belangenorganisatie en kenniscentrum voor migrantenouderen dat met een groot landelijk programma alle urgente thema’s met visie en middelen kan aanpakken. En ze blijft dromen van een fijne oude dag voor iedereen.
Lees hier haar blog

Financiële kwetsbaarheid Nederlanders met migratieachtergrond verkend

De bevolking van Nederland verandert de komende decennia flink. Tegen deze achtergrond heeft de Autoriteit Financiële Markten (AFM) de financiële kwetsbaarheid van Nederlanders met een migratieachtergrond en de relatie met toegang tot financiële dienstverlening verkend. Hiermee wil de AFM bijdragen aan bewustwording en maatschappelijke dialoog rondom dit vraagstuk.

In het kort

  • Een kwart van de Nederlandse bevolking heeft een migratieachtergrond
  • Vooral Nederlanders met niet-westerse migratieachtergrond gemiddeld financieel kwetsbaarder
  • AOW-gat is een belangrijke bron van financiële kwetsbaarheid
  • Taalbarrières bemoeilijken toegang tot financiële dienstverlening
  • Aanknopingspunten voor beleidsmakers en financiële instellingen

Lees meer

Oud worden in een herkenbare omgeving met kleuren en geuren van vroeger

De gemeente Amersfoort heeft  het NOOM in 2020  de opdracht gegeven om de volgende vragen te onderzoeken:

  • wat is de waarde van cultuurspecifieke zorg?
  • wat is nu het aanbod van cultuurspecifieke dagbesteding en verpleeghuiszorg in de regio Amersfoort?
  • wat kan de gemeente op basis van ervaringen uit de praktijk doen om cultuurspecifieke dagbesteding en verpleeghuiszorg aan te moedigen, te ondersteunen en aan te bieden?

Om een antwoord te vinden op deze vragen voerde het NOOM gesprekken met organisaties van migranten en met welzijns-en zorgorganisaties. De uitkomsten van deze gesprekken en de daarop gebaseerde conclusies en aanbevelingen zijn nu gepubliceerd onder de titel ‘Oud worden in een herkenbare omgeving met kleuren en geuren van vroeger, een onderzoek naar de behoefte en het aanbod van Cultuurspecifieke zorg in Amersfoort’.
Het onderzoek, dat is uitgevoerd door NOOM medewerkers Grace Tanamal en Jeanny Vreeswijk-Manusiwa, levert een bijdrage aan de Leidraad cultuurspecifieke zorg dat het NOOM in opdracht van het ministerie van VWS ontwikkelt.
Download hier het onderzoeksrapport.

Stand van zaken Actieplan Toegankelijkheid Betalingsverkeer

Voor minder digitaal vaardigen zijn de digitale ontwikkelingen in het betalingsverkeer soms een uitdaging en vormt  de sluiting van  bankfilialen een extra handicap. Uit gesprekken met belangenorganisaties en personen uit de verschillende doelgroepen bleek dat een aanzienlijk deel van de groepen in een kwetsbare positie -waaronder migrantenouderen- de kwaliteit van het betalingsverkeer dan ook minder was gaan waarderen. Deze signalen en de uitkomsten van de Bereikbaarheidsmonitor 2021 leidden tot de ontwikkeling en vaststelling op 20 mei 2021 van een gezamenlijk Actieplan Toegankelijk Betaalverkeer van banken en belangenorganisaties, vertegenwoordigd in het MOB (Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer). Dit actieplan heeft als doel de communicatie met -, de informatie aan – en de dienstverlening voor groepen in een kwetsbare positie binnen twee jaar meetbaar te optimaliseren.
In het artikel  Actieplan Toegankelijk Betalingsverkeer worden de resultaten van de eerste fase van het plan beschreven en wordt ingegaan op de doelen en activiteiten voor de volgende fase.
Download hier het artikel

400.000 ouderen de dupe van ‘schandalige’ ontkoppeling AOW

ANBO, KBO-PCOB, de Koepel Gepensioneerden en NOOM tekenen protest aan tegen het voornemen uit het regeerakkoord de koppeling tussen minimumloon en AOW los te laten. Daardoor krijgt een groep van bijna 400.000 ouderen er geen cent bij.
Vakbonden en ouderenorganisaties zijn boos dat de historische koppeling, die bestaat sinds 1980, met één ‘pennenstreek’ dreigt te worden verbroken. Dreigt, want de plannen moeten nog in wetgeving worden omgezet en daarna door het parlement worden geloodst.
In het regeerakkoord staat wel dat ouderen worden gecompenseerd middels een hogere ouderenkorting. Dat is een bedrag dat ouderen mogen aftrekken van de belasting die ze moeten betalen. Maar de vraag is of dat effect heeft: de ouderenkorting is namelijk alleen beschikbaar voor ouderen met een verzamelinkomen tot circa 50.000 euro. Maar om de ouderenkorting te kúnnen krijgen, moet je wel belasting betálen. En dat is voor de mensen met alleen AOW of AOW met een aanvullend pensioen tot 500 euro bruto per maand, zo’n 400.000 ouderen, nou juist niet het geval. Het gaat dus om een veel grotere groep dan de coalitiepartijen doen voorkomen. Bovendien klopt de bewering van de coalitiepartijen dat al met een beetje aanvullend pensioen de verhoging van de ouderenkorting te merken zal zijn niet volgens NOOM-coördinator Lucia Lameiro: “Uit de CBS-publicatie “Materiële welvaart in Nederland 2020 blijkt dat 1 op 20 huishoudens (ofwel 110.000 huishoudens) in 2018 bovenop hun AOW geen of hooguit 250 euro bruto per maand aan aanvullende inkomsten hadden. Daarnaast moesten bijna 218 duizend huishoudens het maandelijks stellen met 250 tot 500 euro bovenop de AOW. Dat zijn bij elkaar opgeteld 328.000 huishoudens die de ontkoppeling van de AOW direct gaan voelen in hun portemonnee. Daarbij blijkt uit het SEO rapport 2017-09 dat ruim 25.000 65+huishoudens met een niet-westerse achtergrond  dat is meer dan 40% – onder de armoedegrens leeft (dat percentage is 2,5% bij de ouderen zonder migratieachtergrond). De coalitiepartners onderschatten en negeren dus de armoede onder ouderen en in het bijzonder ouderen met een migratieachtergrond. Deze ouderen gaan niets merken van de verhoging van de ouderenkorting, wel van deze ontkoppeling van de AOW, bovenop de stijging van de kosten van levensonderhoud.”
Lees ook het artikel in het AD

Seniorenorganisaties verontrust: Kabinet heeft blinde vlek voor koopkracht ouderen

De nieuwe regeringscoalitie heeft totaal geen oog voor de inkomenspositie van ouderen. Zij profiteren op geen enkele manier mee van de welvaart, vinden de gezamenlijke ouderenorganisaties.
ANBO, KBO-PCOB, Koepel Gepensioneerden en NOOM vinden dat het kabinet snel duidelijk moet maken hoe ouderen worden gecompenseerd voor het loslaten van de koppeling tussen het minimumloon en de AOW. Het minimumloon gaat stapsgewijs met 7,5% omhoog, de AOW niet.
In het regeerakkoord staat dat AOW’ers worden gecompenseerd via een hogere ouderenkorting. Mensen met alleen AOW of met een klein aanvullend pensioen hebben hier niets aan. Wat het betekent voor de andere groepen AOW’ers is niet duidelijk, omdat een verdere uitwerking in het regeerakkoord ontbreekt. Dat stelt de ouderenbonden niet gerust.
De inkomenspositie van ouderen staat al jaren onder druk. Werkenden zijn er de afgelopen elf jaar bijna 18% in koopkracht op vooruit gegaan, gepensioneerden hebben bijna 5% moeten inleveren.
De aanvullende pensioenen zijn al jaren niet meegegroeid met de prijsontwikkeling. Indexatie is volgens de ouderenorganisaties direct nodig. Door de hoge inflatie van nu komt de koopkracht alleen maar verder onder druk te staan. Helaas laat de nieuwe coalitie nergens een visie zien op de koopkrachtontwikkeling voor de komende jaren.
ANBO, KBO-PCOB, Koepel Gepensioneerden en NOOM zijn wel tevreden over de plannen voor woningbouw in het regeerakkoord. Het nieuwe kabinet wil per jaar tot 100.000 woningen gaan bouwen, met extra aandacht voor onder anderen senioren. Ook komt er meer ruimte voor alternatieve woonvormen. De seniorenorganisaties dringen hier al jaren op aan en zijn blij dat de nieuwe coalitie er nu in meegaat.
Het ouderenbeleid wordt ook in dit regeerakkoord nog steeds vanuit het perspectief van zorg benaderd. De gezamenlijke ouderenorganisaties vinden dat een gemiste kans. Het is tijd voor integraal ouderenbeleid voor de groeiende groep senioren in ons land. Vanuit alle departementen moet ouderenbeleid worden ontwikkeld en met elkaar afgestemd, op het gebied van inkomen, wonen, welzijn, veiligheid, digitalisering, zorg en zingeving.