Surinaamse ouderen leven op dankzij cultuurspecifieke zorg

In Nederland komt de grootste groep 55-plussers met een migratieachtergrond uit Suriname. Maar zij voelen zich niet altijd thuis in de Nederlandse ouderenzorg. De vraag naar cultuurspecifieke woongroepen en verpleegtehuizen groeit, want teruggaan naar Suriname is geen optie.
Mensen met een migratieachtergrond voelen zich echter niet altijd voldoende thuis in de Nederlandse gezondheidszorg, blijkt uit onderzoek van Kennisplatform Inclusief Samenleven (KIS).
In een reportage op NieuwWij vertellen Surinaamse ouderen over hun wensen en ervaringen met betrekking tot cultuursensitief wonen en zorgen.

Toolkit voorlichting energietoeslag

In verband met de stijgende energiekosten heeft het ministerie van Sociale Zaken & Werkgelegenheid een toolkit voorlichting energietoeslag ontwikkeld. Huishoudens met een inkomen rond het sociaal minimum hebben veel moeite om die kosten te betalen. Voor hen heeft de overheid de energietoeslag in het leven geroepen. De financiële tegemoetkoming van 800 euro is bedoeld als bijdrage aan de energiekosten. Nog niet alle huishoudens die mogelijk recht hebben op de energietoeslag en deze zelf dienen aan te vragen, hebben zich gemeld bij de gemeente. Daarom heeft de overheid middelen ontwikkeld die organisaties kunnen gebruiken om hun klanten, medewerkers of andere mensen in hun netwerk attent te maken op het bestaan van de energietoeslag. De Toolkit Energietoeslag bevat de volgende middelen:

  • De kernboodschap (wat is de energietoeslag en wie kan die krijgen?)
  • Een voorbeeldtekst voor een bericht aan uw medewerkers, klanten of anderen in uw netwerk
  • Een flyer die u kunt verspreiden onder uw medewerkers, klanten of anderen in uw netwerk
  • Een opzet voor social media-berichten (beeld en tekst) waarmee u de boodschap over de energietoeslag eenvoudig verspreidt via uw social media-kanalen
  • Een overzicht van de regelingen en verwijzingen naar tips bij geldzorgen door de stijgende energiekosten (Dit overzicht is niet bedoeld voor publicatie door derden, maar kan als ondersteuningsmiddel dienen voor organisaties waar mensen met geldzorgen door de stijgende energierekening aankloppen voor hulp).

De middelen kunnen ook gebruikt worden door gemeenten die (extra) voorlichting willen geven over de energietoeslag.  Het is mogelijk om tekst op maat toevoegen aan de afbeeldingen voor social media en de flyer om inwoners te verwijzen naar website of het telefoonnummer van de gemeente. Zodat gemeenten hun inwoners middels de lokale voorlichting gelijk naar de plek kunnen verwijzen waar de toeslag aangevraagd moet worden.

  • Een afbeelding voor social media (tekst op maat toe te voegen)
  • Een flyer (tekst op maat toe te voegen)

Download hier materialen uit de toolkit (scroll naar beneden)

Informatie in meerdere talen over energietoeslag Drechtsteden

Vanaf dinsdag 19 april is het voor inwoners van de Drechtsteden, die hiervoor in aanmerking komen, mogelijk om een energietoeslag aan te vragen bij de Sociale Dienst Drechtsteden. Omdat (migranten)ouderen daar onvoldoende van op de hoogte bleken te zijn heeft de Sociale dienst de informatie m.b.t. de eenmalige energietoeslag laten vertalen in 6 talen: Arabisch, Engels, Farsi, Pools, Spaans en Tigrinya.
Voor de vertalingen, zie: https://www.socialedienstdrechtsteden.nl/home
Alle informatie over de energietoeslag in de Drechtsteden (Dordrecht, Zwijndrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Alblasserdam, Papendrecht, Sliedrecht en Hardinxveld-Giessendam) is te vinden op www.socialedienstdrechtsteden.nl/nieuws/aanvragen-eenmalige-energietoeslag

Ombudsman: financiële hulp regelen vaak te moeilijk voor ouderen

Het is vaak te moeilijk voor ouderen om bij de overheid financiële hulp aan te vragen, concludeert de Nationale ombudsman. Veel ouderen maken daardoor geen gebruik van zogeheten inkomensvoorzieningen, waar ze wel recht op hebben. Het gaat bijvoorbeeld om zorg- en huurtoeslag of een aanvulling op het inkomen als iemand geen volledige AOW krijgt. Sommige ouderen komen daardoor onnodig onder het sociale bestaansminimum terecht, zegt ombudsman Reinier van Zutphen. “Als we weten om wie het gaat en waarop ze recht hebben, waarom gaan we ze dan niet wat beter helpen?” Van Zutphen sprak voor zijn onderzoek met tientallen ouderen en tussenpersonen, waaronder het NOOM.
Er spelen volgens de ombudsman meerdere problemen. Het kan zijn dat ouderen niet op de hoogte zijn van bestaande financiële regelingen. Maar als dat wel het geval is, werpt het aanvragen vaak een drempel op. De regels zijn te ingewikkeld, en zonder hulp komen ouderen er dan niet uit.

Ouderen actief benaderen
Ook speelt een gebrek aan vertrouwen in de overheid mee, dat extra is aangewakkerd door onder meer de toeslagenaffaire. “Ze ervaren de overheid als bureaucratisch, begrijpen in veel gevallen de regels niet of ze vergeten dat ze wijzigingen op tijd moeten doorgeven. Ze zijn bang dat ze te maken krijgen met een terugvordering”, staat in het rapport.
De ombudsman zegt dat de overheid ouderen veel actiever moet benaderen en niet moet afwachten totdat ouderen zelf aankloppen. Van belang is om persoonlijk contact met hen te leggen, via telefoon en huisbezoeken. Ook moet beter in kaart worden gebracht welke ouderen financieel kwetsbaar zijn. Als er aan een inkomensvoorziening verder geen verplichtingen verbonden zijn, moet die automatisch worden toegekend. In andere gevallen zou de overheid moeten helpen bij de aanvraag.

Lees het artikel op de site van de NOS

Voor het onderzoek zijn ook migrantenouderen, sleutelfiguren en medewerkers van het NOOM geïnterviewd, omdat  oudere migranten oververtegenwoordigd zijn in de groep die in armoede leeft. Het NOOM heeft er ook op gewezen dat veel regels met betrekking tot het aanvragen van financiële hulp niet aansluiten bij de situatie van betrokkenen.

Oudere migranten hebben baat bij cultuurspecifieke zorg

Zorgvoorzieningen die zich specifiek richten op oudere migranten kunnen helpen om de gezondheidskloof te dichten. Dat soort voorzieningen zijn echter ‘uit de mode’ geraakt sinds de gemeenten verantwoordelijk zijn voor ouderenzorg. Dat laat onderzoeker Hanna Carlsson zien in haar onlangs verschenen proefschrift, waarvoor ze veldwerk deed in Nijmegen en Den Haag. In haar proefschrift onderzoekt Carlsson de effecten van twee recente trends in het Nederlandse zorgbeleid: lokalisering en postmulticulturalisme. Die eerste ontwikkeling, die rond 2010 begon, hield in dat de zorg steeds meer op wijkniveau werd georganiseerd. Daarnaast veranderde vanaf de eeuwwisseling het denken over de multiculturele samenleving. Speciale voorzieningen voor migrantengroepen belemmerden de integratie, was de gedachte. ‘Nu hebben gemeenten het liever over inclusiviteit’, aldus Carlsson. Zij raadt gemeenten aan om in kaart te brengen welke groepen wel en niet goed worden bereikt. Dat hangt niet alleen samen met etniciteit, taal of cultuur, maar ook met de lokale gemeenschap: ‘Voor mensen van Chinese afkomst in Nijmegen kan het moeilijk zijn om zorgvoorzieningen te vinden. Maar in Den Haag gaat het zo. Er zijn daar zoveel mensen met die achtergrond: zelfs als je geen Nederlands spreekt, zijn er genoeg mensen die je kunnen helpen.’
Ook pleit Carlsson voor een meer toekomstgerichte blik op het zorgsysteem. De gezondheidsverschillen worden nu vaak als een korte termijnprobleem gezien, dat vooral te maken heeft met de achterstanden van de huidige generatie oudere arbeidsmigranten. Maar de bevolking wordt alleen maar diverser: in 2050 bestaat 24 procent van de 65-plussers uit mensen met een migratieachtergrond, tegenover 14 procent nu. In de grote steden gaat het zelfs om 1 op de 3 in 2030. En het is wishful thinking om te denken dat de toekomstige migranten minder behoefte zullen hebben aan cultuurspecifieke zorg, zegt Carlsson. ‘We moeten accepteren dat we migrantengroepen blijven hebben die een grote afstand hebben tot de zorg. Ook zou het beleid ten aanzien van oudere migranten een positievere toon aan kunnen slaan, vindt Carlsson. ‘Dat betekent dat we erkennen dat migratie-gerelateerde diversiteit niet alleen een probleem is. Het is ook een bron van betekenis in het leven van veel ouderen. Ook voor ouderen die “goed geïntegreerd zijn” en bijvoorbeeld de Nederlandse taal goed spreken.’
Lees het volledige artikel op de site van Binnenlands bestuur

Mantelzorger van migrant met dementie staat er nog te vaak alleen voor

Migranten met dementie maken minder gebruik van ondersteunende zorg, zoals dagbesteding of thuiszorg. Deze zorg is voor hen ook minder toegankelijk. Zorgmedewerkers gaan er nog te snel van uit dat migrantenfamilies geen hulp willen, terwijl hier vaak wel behoefte aan is. Dat blijkt uit gesprekken die NU.nl voerde met meerdere experts.
“Wij zorgprofessionals denken te vaak dat bijvoorbeeld Turkse families de zorg volledig zelf willen doen. Daardoor stellen we ondersteuning, zoals dagbesteding of thuiszorg, niet eens voor.” Dat is een van de redenen dat ouderen met een migratieachtergrond minder toegang hebben tot dementiezorg, vertelt Gözde Duran-Kiraç, onderzoeker aan Hogeschool Windesheim en de Vrije Universiteit Amsterdam. Zij kijkt hoe de toegang tot zorg vergroot kan worden voor migranten met dementie en hun mantelzorgers.
Dat mantelzorgers met een migratieachtergrond wel degelijk hulp nodig hebben, ziet Habiba Chrifi-Hammoudi. Zij is mantelzorgconsulent en coördinator bij U Centraal in Utrecht. Daarnaast is ze zelf ook mantelzorger. “Ik kom mensen tegen die echt met hun handen in het haar zitten, die een vader of moeder met dementie hebben en zorg nodig hebben. Ze weten alleen niet waar ze terecht kunnen.”
Lees het volledige artikel op nu.nl

Honderden ouderen in Caribisch Nederland hebben nauwelijks te eten

Honderden ouderen op de Caribische eilanden Bonaire, Saba en Sint Eustatius moeten geregeld met een lege maag naar bed. Thuis hebben ze geen eten en op de dagopvang, waar wel eten is, is vaak geen plaats. De Nationale ombudsman, Reinier van Zutphen, luidt de noodklok met de publicatie gisteren in Kralendijk (Bonaire) van zijn rapport Oog voor ouderen in Caribisch Nederland.
Ouderen in Caribisch Nederland leiden niet zelden een mensonwaardig bestaan, schrijft Van Zutphen. “Zij hebben een AOV-uitkering (een variant van de Nederlandse AOW-uitkering) maar kunnen niet of nauwelijks rondkomen en leven vaak in bittere armoede.”
De kosten van eerste levensbehoeften zijn in Caribisch Nederland vaak bijna twee keer zo hoog als in Europees Nederland, terwijl een AOV-uitkering 450 euro lager is voor alleenstaande ouderen. Woonlasten zijn hoog en boodschappen duur. Verse groente en fruit zijn voor veel ouderen niet te betalen.Nina den Heyer is blij met het rapport van de ombudsman. Zij is gedeputeerde voor Samenleving en Zorg in het lokale eilandsbestuur van Bonaire. “Groot probleem voor ouderen is dat zij niet kunnen bijklussen om hun inkomen op te trekken. Lora man noemen we dat hier, ritselen en regelen. Bijna iedereen heeft een extra baan naast het werk of regelt andere zaakjes, omdat-ie niet genoeg verdient om rond te komen. Ouderen kunnen dat niet meer.” Daarbovenop komt nog dat de voorzieningen op het eiland ontoereikend zijn.
Lees het volledige artikel op de website van de NOS

Langer thuis in de zorgzame wijk

‘Ouder worden is een verworvenheid. De keerzijde is dat we onszelf moeten afvragen hoe we de zorg voor ouderen organiseerbaar houden’.
Minister van langdurige zorg en sport, Conny Helder, was één van de sprekers op het congres Thuis in de wijk, met als ondertitel ‘De woonzorgopgave van ouderen van vandaag en morgen; delen en vooral doen’!
Het congres vond plaats op 16 mei in De Rijtuigenloods in Amersfoort.
Behalve de zorgminister sprak ook Cees van Boven, bestuursvoorzitter van Woonzorg Nederland, de grootste landelijke seniorenhuisvester.
Uit België sprak Bert D’hondt, raadgever armoedebestrijding en algemeen welzijnswerk van de Vlaamse regering. Hij sprak over zorgzame buurten, een concept dat bij onze zuiderburen al verder ontwikkeld is.

Naast het plenaire programma en de afsluitende talkshow waren er 32 praktijksessies, masterclasses en ronde tafels. Ook het NOOM verzorgde een presentatie: netwerkversterker Grace Tanamal sprak over het belang voor migrantenouderen om oud te worden in een herkenbare omgeving en over wat dat betekent voor het aanbod aan woon-zorgvoorzieningen voor hen.
Download hier haar presentatie ‘Oud worden in een herkenbare omgeving’.

Download het verslag van het gehele congres
Download verslagen van afzonderlijke presentaties, praktijksessies, masterclasses en ronde tafels

Publicatie Ouder Worden 2040

De komende 20 jaar veroudert onze samenleving. Dat geeft kansen en uitdagingen. Hoe wonen en werken we? Hoe blijven we gezond en krijgen we passende zorg en ondersteuning? En hoe benutten we de kracht van een groter wordende groep ouderen?
Het programma Ouder Worden 2040 zoekt naar een antwoord op deze vragen door de krachten te bundelen van publieke en private organisaties, kennis- en overheidsorganisaties en burgers. Samen ontwikkelen zij een visie en transformatieagenda voor een duurzame toekomst van ouder worden in Nederland.
Op weg naar de transformatieagenda voor de ouder wordende samenleving is een traject bewandeld dat bestaat uit vier fasen. De opbrengsten en inzichten daarvan zijn gebundeld in de Publicatie Ouder Worden 2040. De verschillende fasen die in de publicatie terugkomen zijn:
Fase 1: vaststellen van de vraagstelling en het bepalen van de belangrijkste vraagstukken. Een verkenning van trends en ontwikkelingen op basis van beschikbare informatie van kennis- en wetenschappelijke instituten.
Fase 2: bepalen van thema’s en kernonzekerheden. Deze thema’s zijn verdiept in gesprekken met betrokkenen bij het programma en in bijeenkomsten met experts.
Fase 3: in dialoog over de toekomst. Met behulp van drie toekomstscenario’s over de ouder wordende samenleving is het gesprek gevoerd met betrokkenen bij het programma. De scenario’s helpen om de onvoorstelbare of soms onwenselijke maar wel mogelijke toekomst bespreekbaar te maken.
Fase 4: vaststellen van een toekomstbestendige transformatieagenda. De transformatieagenda bestaat uit vijf agendathema’s, inclusief een oproep voor de maatschappelijke dialoog en doe-coalities.

Het NOOM heeft een inhoudelijke bijdrage kunnen leveren zowel rechtstreeks via de deelname van Jeanny Vreeswijk-Manusiwa, als via Marilyn Haimé van de Raad van Ouderen.

De gehele publicatie Ouder Worden 2040 is hier te downloaden.

Interculturele dilemma’s in de zorg

Op 24 maart organiseerde de Commissie Interculturele Zorg ETZ het   symposium ‘Interculturele dilemma’s in de zorg’, bestemd voor zorgprofessionals. Het symposium is nu terug te kijken op  Symposium video. Tijdens het symposium is gesproken over educatief materiaal in het kader van interculturele zorg. Ook dit materiaal is terug te kijken of in te zien:

  • Trailer ‘Hoe vertel ik het familie Yilmaz?’ — klik op Trailer
  • Film ‘Hoe vertel ik het familie Yilmaz?’ — klik op Film Yilmaz
  • Richtlijn Interculturele zorg rondom het levenseinde bij moslimpatiënten ETZ (klik hier)

De video’s zijn ook terug te vinden op https://www.etz.nl/Specialisme/Geestelijke-verzorging/videos

NB:

  • De video’s zijn alleen digitaal te bekijken en mogen niet gedownload worden.
  • De film ‘Hoe vertel ik het familie Yilmaz?’ is uiterst zorgvuldig ontwikkeld. Er mag niet geknipt worden in de film. Dit kan de filmfragmenten uit hun context halen en daarmee de boodschap negatief beïnvloeden.
  • Copyright van de film/eigendomsrecht blijft voorbehouden aan het ETZ. De film is onder bovenstaande voorwaarden vrij te gebruiken voor educatiedoeleinden.